لطف الله هنرفر
131
اصفهان ( فارسى )
هجرى است و تزيينات كاشيكارى آن بيشتر از نوع خطوط بنايى است . اين ايوان در دورهء پادشاهى شاه سلطان حسين صفوى تعمير شده است . 11 - در شمال ايوان غربى مسجد كوچكى از دورهء اولجايتو واقع شده است كه محراب عالى گچبرى آن در سال 710 هجرى به دستور وزير دانشمند ايرانى او محمد ساوى ساخته شده و طاقهاى آجرى متنوع دارد . 12 - در مغرب ايوان غربى و مسجد اولجايتو شبستانى از دورهء حكومت محمد بن بايسنقر بن شاهرخ تيمورى واقع شده كه سال ساختمان آن 851 هجرى است و بانى ساختمان آن عماد بن مظفر ورزنهاى بوده است . ( ورزنه نام يكى از دههاى بلوك رويدشت اصفهان است ) . 13 - ايوان شمالى مسجد معروف به صفّه درويش از قرن ششم هجرى است . كتيبهء گچبرى داخل آن از دورهء شاه سليمان صفوى است و تزيينات كاشيكارى نماى خارجى آن از اقدامهاى ادارهء باستانشناسى اصفهان در سالهاى 1336 و 1337 شمسى است و به اين مناسبت كتيبهاى به خط بنايى به يادگار گذاشته شده است . 14 - در طرفين ايوان شمالى و شمال آن چهلستونهايى از قرن ششم هجرى است كه مخصوصا چهلستون شرقى آن داراى طاقهاى متعدد با نقوش مختلف آجرى است . 15 - شمالىترين اثر تاريخى مسجد جمعه ، گنبد تاج الملك مشهور به گنبد خاكى است كه بانى آن ابو الغنايم تاج الملك خسرو فيروز شيرازى ، وزير ديگر ملكشاه سلجوقى ، بوده است و سال ساختمان آن در كتيبهء دور گنبد ، سال 481 هجرى ذكر شده و اثر بىهمتايى در بين آثار دورهء سلجوقى بهشمار مىرود . پروفسور آرثر آپمپوپ « 1 » ، ايرانشناس مشهور
--> ( 1 ) . Pro . Arthur Upham Pope