فصل سوم آثار تاريخى مشهور اصفهان مسجد جمعهء اصفهان - اين مسجد در حقيقت مجموعه‌اى از معمارىها و آثار هنرى دوره‌هاى بعد از اسلام تاريخ ايران است و يادگارهاى پادشاهان و وزيران ايرانى بعد از اسلام را در بردارد ؛ بنابراين تحول‌هاى معمارى دوره‌هاى اسلامى تاريخ ايران را در هزار سال اخير به خوبى مىتوان در آن مطالعه نمود . قسمت‌هاى ديدنى و جالب اين مسجد ، با توضيح اين كه در ورودى مسجد در سمت مشرق مىباشد ، بدين قرار است : 1 - صفّه‌هاى كوچك سمت راست دالان ورودى كه ستون‌هاى مدوّر با تزيينات گچبرى دارد ، مشتمل بر آثار دورهء ديلمى از قرن چهارم هجرى . 2 - چهلستون واقع در سمت چپ دالان ورودى كه ساختمان آن از سبك بناهاى سلجوقى پيروى شده ، از دوره پادشاهان آل مظفر از قرن هشتم هجرى . 3 - در ضلع جنوبى صحن مسجد ، گنبد خواجه نظام الملك وزير ملكشاه سلجوقى كه سال ساختمان آن بين 465 تا 485 هجرى است و به احتمال قوى در 473 هجرى به اتمام رسيده . كتيبهء كوفى اين گنبد نام