مسيح ذبيحى
61
استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )
است و آب قنات جديد از سمت شمال به طرف جنوب از خارج قلعه مىگذرد . از قوشه به دامغان شش فرسنگ زمين صاف و مسطح تا دوفرسخى كه امير آباد باشد آب و آبادى نيست . امير آباد ده بزرگيست . قلعه و باغ و عمارات مرغوب متعدّد دارد . از بناهاى مرحوم ميرزا محمد خان سپهسالار اعظم است . ورثهء مرحوم سپهسالار فروختهاند و فعلا چهار دانگش متعلّق به حاجى سيد محمد لاريجانى و اخوان اوست و دو دانگش هم متفرقه مالكند . ده بسيار معتبر و آباد و حاصلخيز است و از جاده تقريبا يك ميدان دور است . از امير آباد به دامغان چهارفرسنگ است . نيم فرسنگ كه از امير آباد مىگذرد آبادى و قهوهخانه و باغى است موسوم به صيد آباد و متعلق به حاجى ملا / 80 / رضا است و عمارتى براى خودش ساخته و ده آباديست و زراعتش به وفور است . نيم فرسخ كه از صيد آباد مىگذرد در كنار جاده قلعه و عمارت دولت آباد است . سابقا خيلى آباد بوده قلعهء محكم و خندق و تكيه و حمام و چند باب دكان دارد و صد خانوار رعيت بيشتر دارد و متعلق به حاجى فرجاللّه خان احتشام نظام است . در سمت جنوب اين قريه باغ پسته است . يك فرسنگ از دولت آباد گذشته باغ و قهوهخانهء جديدى موسوم به قدرت آباد حاجى احتشام نظام در كنار جاده ساخته ، خالى از روح نيست . از قهوهخانهء قدرت آباد تا دامغان دو فرسنگ در نزديكى جاده آبادى نيست . در سمت شمال به فاصلهء يك فرسنگ و بيشتر بعضى دهات خراب و ويران و بعضى آباد و داير . سعيد آباد مخروبه ، اسماعيل آباد ، منصور آباد ، شير آشيان ، على آباد ، عوض آباد ، رضى آباد ، آهو بانو ، مزرعهء شيربند دو فرسخ دور از جاده است . قراء واقعه در سمت راست جاده به فاصلهء يكى دو فرسخ سعيد آباد ، اسماعيل آباد خرابه ، حجّاجى ، وركيان ، مهدى آباد ، عبير آباد ، جعفر آباد ، قلعه زرد . از دولت آباد حاجى احتشام نظام هم مىتوان به سمت استرآباد رفت و از قرار معروف پانزده فرسنگ است . به اين معنى از دولت آباد به چشمه على دامغان و از چشمه على دامغان به چهارده كلاته ، از چهارده كلاته به كتل جهان نما ، از كتل جهان نما به استرآباد . چون راه ييلاق است خيلى سخت و سرد مخصوصا كتل جهان نما خيلى صعب