مسيح ذبيحى
35
استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )
مىكشند . غول آنست كه مادرش از طايفهء يموت / 45 / نباشد . به اين معنى بعضى يموت بىاستطاعت از طرف بجنورد و اسفراين و ولايت استرآباد بعضى دخترهاى بىباعث و بانى را پول داده به زنى خود قبول مىكنند . اولاد اينها را « غول » مىنامند . در اين صورت ايك با ايك و غول با غول مواصلت مىنمايند و اين مسئله طرف شماتت و ملاحظه است . چنانچه يك نفر ايك كه هيچ قوم و عشيره هم نداشته باشد به دست ولايت كشته شود بيشتر طرف توجه يموت است تا يك نفر غول صاحب طايفه . كسى كه مىخواهد زن بگيرد هر چه مقرّر شده پول نقد دارد مىدهد . ندارد گاو و گوسفند و اسب معادل وجه مقرّره قيمت كرده به پدر يا مادر يا برادر آن دختر مىدهد و تمام آن وجه از آن پدر و مادر است . جهيز شرط نيست . بسته به ميل پدر و مادر است . بعد دختر را به ترتيب شرع خودشان عقد كرده به خانهء داماد مىآورند . خرج عروسى و مهمانى خانه تماما به عهدهء اهالى آن ابه و آن طايفه است . هر كس هرچه دارد مجانا مىدهند . دو سه روز بيشتر عروسى مىگيرند و از ساير طوايف وعده خواهى مىكنند . هر كس بيايد وارد آلاچيقهاى ساكن آن ابه مىشود . خرج واردين و عليق مال و غيره را صاحب آن خانه متحمّل است و از طوايف دور دست و نزديك آمده اسب دوانى مىكنند و يك نوع فرح و بشاشتى اهل آن ابه دارند كه اندازه ندارد . سازى دارند كه مثل چكور است و عوض سيم زه با نخ ابريشم است . به انواع و اقسام مىخوانند و نقل مىگويند و كيف مىكنند . ولى فهميدن ابيات و اشعار آنها اختصاص به خودشان دارد . بعد از عروسى دختر مجددا بايد به خانهء پدر و مادرش رجعت كند و خانهدارى و صنايع ياد بگيرد . ممكن است چند سال بگذرد و چند شكم هم بزايد ، آن وقت كه كامل شد به خانهء شوهر آمده به پدر و مادر شوهر خيلى احترام مىگذارند . جز صحبت ضرورى حرف نمىزنند و / 46 / با دستمالى كه به سرشان پيچيدهاند جلو دهان را مىبندند و حرف نمىزنند . تمام كار يموت به عهدهء زنانست . گذشته از صنايع يدى و بچّهدارى ، نان پختن ، شير دوشيدن ، ماست زدن ، روغن گرفتن ، آب آوردن از گرگان ، غذا پختن . به اضافه در وقت برداشت خرمن با مرد كمك دارند . زينت و زيور زنها به واسطهء گوشوارهء طلا يا نقره و النگوهاى نقره است و دور لباسهاشان را قران دو هزارى آويختهاند . آنچه تحقيق شد طلاق در ميان آنها مرسوم نيست و زنها نسبت به مردها نهايت اطاعت و احترام را دارند و