مسيح ذبيحى
109
استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )
مشهور و معروف و ذكر آن در اين كتاب از قبيل تحصيل حاصل و خارج از طريق مألوف است . در سيزدهم ذيقعدة الحرام يك هزار و بيست و دو هجرى به عالم باقى رحلت فرمود : عطرّاللّه مرقده . / 142 / الشريف الفاضل الجليل و الكامل النبيل حسين الواعظ الاستر آبادى قدس سره جامع كمالات بود و در فنون فضائل حريص ، از اخبار و احاديث ائمهء اطهار و تفسير و قصص و حكايات و فتاوى فقهاء سلف رضوان اللّه عليهم اطلّاع كامل داشته ، مؤلفات متعدّده مستحسنه از او به نظر قاصر رسيده است كه به خط خود قلمى داشته . در اوائل دولت صفويه عموما و در عهد شاه صفى رفع مقامه خصوصا بوده است . ولى قوّهء تحرير و تقرير او را در نهايت بود . كتب بسيار و مطالب بيشمار از اهل فضيلت به خط خود نوشته و بسيار سريع الكتابه بوده و در سخنورى منطيق اهل روزگار بود و در استر آباد عمر خود را پس از كسب فضائل غالبا به مواعظ شافيه و نصايح كافيه در رؤس منابر خلق را ارشاد مىفرمود و از حضيض شقاوت به اوج سعادت مىرسانيد . در بعضى از مؤلّفات او ديدم كه نوشته بود واعظ حقيقى خداوند عالميان است و استدلال به آيات مباركات عديده نموده ، مثل آيهء انى اعطك ان تكون من الجاهلين و آيهء يا أيها النّاس قد جائكم موعظه من ربكم و ساير آيات شريفه كه در اين باب در قرآن مجيد است و از اين جهت شيوهء مرضيهء موعظه را معمول مىداشت و در كتابخانهاش از كتب علماء و مجتهدين و از احكام و آيات و اخبار و از مصنّفات بسيار بوده است و همهء آنها را وقف نموده است بر اولاد و بعد بر طلبهء علوم استر آباد و غالب آنها را به خط خود نوشته . خوش اسلوب و شيرين مىنوشت و در آخر عمر به سعادت شهادت فائز گرديد . مرقد شريفش در حظيرهء مخصوصه است در استر آباد در « گذر / 143 / سر پير » كه در حال حيات آن موضع را به جهت مدفن خود تمهيد فرموده است . در سنهء يك هزار و هشتاد و دو هجرى شهيد شد و هنوز آن بقعهء مباركه و بناء شريف باقى و برقرار و معروف است . عازم استر آبادى تاريخ شهادت او را به نظم در آورده در اين اوراق درج شد ، چنان كه در لوحى از سنگ در ايوان آن بقعه نگارش شده است و نصب بر ديوار غربى روى به مشرق نمودهاند و آن ابيات اينست :