بابا صفرى

296

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

در وقفنامهء تيمورى آمده است كه سلطان محمد خدابندهء اولجايتو ، در تاريخ 25 ذيحجهء سال 714 قمرى نوشته است كه « چون نصف و سه طسوج كلخوران را غازان خان در وجه اخراحات انيس خاتون مقرر داشته و او سهم خود را وقف شيخ صفى و اولاد او كرده لذا دو دانگ و طسوج باقى را وقف كرديم بر حضرت مومى اليه » . اجداد شيخ در باغى ، معروف بباغ شيخ ، كه در مدخل قريه از سمت شهر واقع است ، مدفون ميباشند و از جملهء آنها بايد در وهلهء اول از امامزاده « حمزة بن موسى بن جعفر » ( ع ) نام برد . ما در جاى ديگر بتفصيل از اين امامزاده سخن گفته نوشته‌ايم كه در سمت جنوب غربى و بفاصلهء چند متر از بقعهء شيخ جبرئيل ، اطاقك كوچكى با طاق قديمى و در كوچكترى وجود دارد و قبر واقع در وسط آن منتسب به آن امامزاده مىباشد . و نيز در جلد اول اين كتاب شهرت آن مكان را به « سارى گل آقاسى » « 1 » ياد كرده گفته‌ايم كه در كنار آن درخت گل زردى بود و در يكى از هجومهاى تاريخى زنى از ترس جان و ناموس خود بدان درخت و امامزاده پناهنده شد و از اسارت و بدبختى نجات يافت . بقعهء شيخ جبرئيل ، پدر شيخ صفى الدين ، در وسط اين باغ قرار دارد و از خارج به صورت هشت ضلعى به طول و عرض 20 ر 13 * 19 متر به نظر ميرسد . ارتفاع ديوار بنا در حدود هشت متر است و بر بالاى آن ، در وسط ، گنبد بزرگى ديده مىشود كه بلندى آن نزديك به 15 متر مىباشد . اين بنا در عهد سلاطين صفوى ساخته شده است ولى برخى تصور مينمايند كه بناى اوليه در زمان شيخ صدر الدين موسى فرزند شيخ صفى و مقارن ، يا بعد از بناى گنبد اللّه اللّه بر بالاى قبر شيخ در اردبيل ، احداث گشته است . آنچه در تواريخ ديده مىشود اينست كه شيخ ابدال نامى در عهد سلطنت شاه عباس اول توليت آستانهء شيخ صفى الدين را داشته و از جمله كارهاى مؤثرى كه قبل از سال 1010 هجرى انجام داده كاشيكارى گنبد شيخ جبرائيل در كلخوران بوده است . دور بناى بقعه از همان قديم سكوى محكمى بارتفاع تقريبى 125 سانتىمتر و

--> ( 1 ) - « سارى گل » يعنى گل زرد . معنى آن عبارت تركى « آقاى گل زرد » مىباشد .