بابا صفرى
15
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
از سوى ديگر نيز بدان علت كه شهر همواره در معرض هجوم و غارتگرى عشاير بود معابر به صورت كوچههاى پيچ و خمدار احداث گشته و شرايط طورى منظور شده بود كه هنگام چنين حملاتى با بستن اول و آخر آنها ، يك كوچهء طولانى حالت يك دژ كوچك به خود ميگرفت و نفوذ مهاجمين در آنها متعذر ميگرديد . قابل توجه است كه در عهد شاه عباس هم كوچهها به همين شكل بوده و « پىيترودولاواله » كه همراه آن پادشاه باردبيل آمده در سفرنامهء خود ، آنجا كه سخن از شهر ميگويد ، بدين موضوع اشاره مىكند . دستور احداث خيابان در سال 1307 خورشيدى بمرحلهء اجرا درآمد و نقشهء آن چنان تصويب شد كه دروازهء تبريز به خط مستقيم به دروازهء آستارا وصل گردد و از « تابارقاپوسى » تا « زنجير » « 1 » خيابان وسيعى بنام خيابان پهلوى باز شود . نماى قديم اولين خيابان اردبيل در فصل زمستان اين كار نيز با عدم رضايت مردم مواجه گرديد زيرا منازل و خانههائى از آنان ويران ميشد و قسمتى از بازار ، بويژه مسجدى بنام « سرچشمه » نيز در مسير آن قرار ميگرفت . با اين حال تخريب ساختمانها آغاز گشت و خانهها و مغازههائى كه در نقشه
--> ( 1 ) - دروازهاى را كه به طرف جادهء تبريز بود چون در قلمرو محلهء طوى يا « تابار » قرار داشت تابار قاپوسى و دروازهء شهر به طرف آستارا را ، بدان جهت كه از طرف ادارهء گمرك زنجيرى بر آن بسته ميشد « زنجير » ميگفتند .