بابا صفرى

263

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

107 - ترجمة الفرج بعد الشدة . 108 - مرقعات . 109 - مرقعات و دواوين مختلفه . 110 - نظم و نثر تركى . 111 - كليات نوائى . 112 - خمسهء عليشير نوائى . 113 - ديوان نوائى ( متعدد ) . 114 - اسكندرنامه . نويسندهء دايرة المعارف بعد از ذكر اسامى اين كتب يادآور مىشود كه « در هر صورت چيزى از كتابخانهء شيخ صفى الدين اردبيل باقى نمانده است جز اوراق متفرقه كه شايد معادل يكخروار باشد و از اين اوراق چيزى كه چند وقت پيش بيرون آمد ، و در مجلد تقدم معرفى شده است ، ترجمهء فارسى تفسير ابن جرير طبرى مىباشد كه مترجم آن بلعمى معروف بود و مجلدات آن را بتهران آوردند تحويل كتابخانهء سلطنتى داده‌اند . البته ضمن اين اوراق كتابهاى ديگرى است كه توجهى به آن نشده است و بالاخره متلاشى و نابود مىشود » . نكته‌اى كه دربارهء نوشتهء اين مؤلف بايد اضافه شود آنست كه تعداد كتابهاى بقعهء شيخ صفى الدين ، كه روسها از اردبيل برده‌اند ، 114 جلد نبوده است بلكه چون بعضى از آنها نسخ متعدد و مجلدات بيشترى داشته‌اند از اينرو تعداد كتابها نيز بيشتر بوده است « 1 » . بعد از روسها نيز قسمتهائى از كتب بقعه مورد تطاول قرار گرفت . اين دستبردها گاهى خصمانه و زمانى به منظور خدمت صورت ميگرفت . بدينمعنى گاهى حاكم و فرمانروا ، يا مهاجم و متجاوزى ، بدين شهر دست مييافت و اشيائى از آن بقعه را بر ميداشت . زمانى نيز كسانى از متوليان و خدام ، براى آنكه كتابها را از غارت و چپاول آنان محفوظ دارند ، آنها را بمنازل خود ميبردند يا در جاهائى مخفى ميداشتند ولى بعدها

--> ( 1 ) - مؤلف كتاب « تاريخ اردبيل و دانشمندان » تعداد آنها را 109 جلد ذكر كرده است .