بابا صفرى

213

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

15 - دفترخانه شامل دهليزخانه و محوطه‌اى ميان شربتخانه و خونچه‌خانه . 16 - خونچه‌خانه و انبار با حجره‌هاى فوقانى و تحتانى . 17 - نقارخانه كه زير آن سقاخانه بود و عقب آن حمام و برخى خانه‌هاى متعلق بآستانه . 18 - هميه‌خانه و زمينى در اطراف آن . 19 - فضاى بيرون در آستانه كه در برابر آن كوچه و دكانها بود . وضع كنونى بقعهء شيخ صفى الدين : چون گفتار مورخان و جهانگردان دربارهء بقعهء شيخ صفى الدين زياد و نقل همهء آنها در اين مجموعه ميسر نيست از اينرو وضع كنونى بقعهء مزبور را ذكر ميكنيم تا همانگونه كه نوشته‌هاى ديگران ما را از گذشتهء آن آگاه مىكند هرآينه اين نوشته نيز آيندگان را از وضع فعلى آن با خبر گرداند و در ضمن آن ببعضى نكات لازم هم اشاره مينمائم : در سمت شرقى ضلع جنوبى ميدانى ، كه بميدان عالى قاپو معروف است ، در بزرگ و مرتفعى است كه تقريبا چهار متر عرض و شش متر بلندى دارد و دو لنگهء چوبى ، كه يادگار دورانهاى قديم است ، بضخامت ده سانتىمتر ، بر پايه‌ها آجرى محكمى نصب شده است . ميدان عالى قاپو سابقا بسيار وسيع بوده و در عهد سلاطين صفوى سيصد قدم طول و يكصد و پنجاه قدم عرض داشته و با ديوارهاى طاقنما در دور خود ، از ميدانهاى زيباى آن عهد بشمار ميآمده است . شيخ ابدال كه در عهد شاه عباس اول ادارهء امور بقعه را برعهده داشته است آن را تعمير و درى از اين ميدان ، به چهار سوى خفافان ، كه بقول سلسلة النسب صفويه بهترين چهار سوى اردبيل بوده است ، باز كرده است . اين ميدان در آنزمان مركز خريد و فروش كسبه بود و در محيط آن دور تا دور مغازه‌ها و دكه‌هائى در كمال نظم و ترتيب احداث گشته بود . عمارت حكومت نيز ، كه از بناهاى مهم اردبيل بوده است ، در كنار اين ميدان قرار داشت و غير از آن هم ساختمانهاى مجللى در اطراف آن به چشم مىخورد . ميدان عالى قاپو در سمت شرقى خود ببقعهء امامزاده صالح منتهى ميگشت در صورتى كه در حال حاضر خانه‌ها و دكانهاى