بابا صفرى

150

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

مراسم نامگذارى شركت ميكنند . در خانواده‌هاى متمكن اين دعوت براى صرف شام است و مهمانى مجللى بشكرانهء تولد نوزاد ترتيب مييابد . شام را گاهى از خانهء پدرى زائو ميآورند ولى غالبا در خانهء خود نوزاد تهيه ميكنند . نامگذارى نوزاد معمولا بعد از صرف شام صورت ميگيرد و ترتيب آن چنان است كه مسن‌ترين و با ايمان‌ترين فرد حاضر در مجلس ، نوزاد را بر روى دو دست ميگيرد و ابتدا در گوش راست او اذان ميگويد و نامى را ، كه طفل در آينده بدان ناميده خواهد شد ، بعد از اذان سه بار در همين گوش او با صداى بلند تكرار مىكند . آنگاه در گوش چپ وى اقامه ميخواند و به همان طريق نام او را ادا مينمايد . پس از آنكه نام طفل گذاشته شد نفر سمت راست شخصى كه طفل را در بغل دارد او را از وى ميگيرد و پس از آنكه از روى او ميبوسد با گفتن عبارت « مبارك است انشاء اللّه » طفل را بشخصى كه در سمت راست وى نشسته است ميدهد و او نيز بدانطريق عمل مىكند و چون همهء حاضران طفل را در بغل گرفته تبريك گفتند او را بمادرش ميدهند . گاهى براى يك طفل دو نام ميگذارند بدينمعنى كه پدر نوزاد ، براى آنكه پدر و مادرش فراموش نشود ، نام پدر يا مادر خويش را به فرزند خود ميگذارد و در اين صورت اين نام اصلى را توأم با اذان و اقامه در گوش او ميخوانند ولى بلافاصله اضافه ميكنند كه ترا با فلان نام خواهند خواند و طبيعى است كه بيشتر اولين بچه‌هائى كه بعد از فوت جد يا جدهء پدرى خود به دنيا ميآيند چنين وضعى پيدا ميكنند . در چهل پنجاه سال پيش از تاريخى كه ما اين كتاب را جمع‌آورى ميكنيم نامهاى معمول فعلى مثل ميترا ، دارا ، كورش ، كيوان و نظاير آنها معمول نبود و نام دومى كه براى پسرها انتخاب ميشد « بابا » بود زيرا تصور ميكردند كه براى رعايت احترام جد نبايد نام او را با بىاحترامى بر زبان آورد و مثلا موقعى كه آنطفل در آينده مورد طعن و لعن قرار گيرد حرمت صاحب اوليهء نام از بين برود . از اينرو او را باسم بابا ، كه در زبان تركى آذربايجانى بمعنى جدّ است ، ميخواندند منتهى اگر جد او حاجى بود او را « حاجى بابا » و اگر ميرزا يا خان بود « ميرزا بابا » يا « خان بابا » و در غير اين صورتها « آقا بابا » ميخواندند .