بابا صفرى
120
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
توفيق يافتهاند در عيد اضحى قربانى مىكنند و گوشت آن را بين فقرا قسمت مىنمايند . رسم بر اينست كه از اين گوشت سهمى براى اقربا اختصاص مىدهند و قسمت هريك از آنها را در بشقاب و سينى تميزى گذارده روى آن روپوش زردوزى مىكشند و بخانهء آنان مىفرستند . باقى گوشت را هم قسمت بقسمت كرده براى فقرا و مستحقان در نظر مىگيرند . قصاب نيز پوست و رودهء قربانى را بعنوان دستمزد ذبح برمىدارد اما بعضى از مقدسين تمام گوسفند را متعلق به فقرا ميدانند و از اينرو دستمزد قصاب را هم نقدا مىپردازند و پوست و روده را فروخته پولش را نيز بين فقرا تقسيم مىكنند و اين كار چنان كه آدام اوله آريوس هم نوشته در قرن هفده ميلادى نيز معمول بوده است « 1 » . تشريفات مذهبى بزرگ اين دو عيد ، بطوريكه اشاره كرديم برگزارى نماز است و اين نماز ترتيبات و اذكار خاصى دارد و معمولا در بيابان يا جاى بىسقف با جلال و شكوه خاصى خوانده مىشود . در اين نماز دو منظور اساسى به چشم مىخورد . يكى عبادت پروردگار و ديگرى موعظه بر بندگان . امام با طمأنينهء خاصى آيات قرآن و دعاهاى مخصوص را ميخواند و با نه قنوت در دو ركعت نماز جنبهء عبادت را بپايان مىرساند . آنگاه بالاى منبر مىرود و خطبهء مخصوصى را ، كه يادگار قرون اوليهء اسلامى است ، عنوان مىكند و پس از توضيح وظايف دينى و دنيوى مسلمين و فلسفهء روزه و حج ، آنها را باطاعت از او امر الهى ، بخصوص پرداخت زكات و دستگيرى از درماندگان دعوت مىنمايد و جالب توجه آنست كه آياتى هم كه در نماز قرائت مىشود بيشتر در باب تزكيه و زكات مىباشد شكوه و جلال اين خطبه از جهات ديگر نيز قابل توجه است زيرا واعظ ، بر خلاف موارد ديگر ، بايد سر پا بايستد و بر شمشيرى كه در دست مىگيرد تكيه كند « 2 » و در مقام ظاهرى شارع اسلام احكام الهى را ابلاغ نمايد . اين وضع گوياى آن است كه خطيب اسلامى ، در عين آنكه بايد يك دانشمند دينى باشد ، مثل يك سرباز و مجاهد اسلامى حتى در موقع خطابت نيز نبايد شمشير از خود دور سازد و همواره آمادهء
--> ( 1 ) - جلد اول اين كتاب . صفحه 127 . ( 2 ) - اگر شمشير ميسر نباشد بر عصا بايد تكيه كند .