288 / ركن الدّوله ( ايضا ) / ناصر الدّين پادشاه ( ايضا ) / 1311 ه . ق . 289 / ركن الدّوله ( ايضا ) / اعليحضرت مظفّر الدّين پادشاه خلّد اللّه تعالى ملكه و سلطانه / 1313 ه . ق . جلوس ميمنت مأنوس اين شاهنشاه جم جاه گيتىپناه ، شهريار بىهمال ستوده افعال [ مظفّر الدّين شاه ] را بيش از اين نگاشتم و شرذمه‌اى از خصال مرضيّه‌اش [ را ] عرضه داشتم . اكنون هم به مقتضاى حق‌ّگزارى ، بر زبان خامه صداقت ختامه ، يك دو از اشفاق و مرحمت ملوكانه‌اش كه نسبت به عموم خلايق مسلوك فرموده است ، مىگذرد : از آن جمله : چون اعليحضرت ، شاهنشاه شهيد سعيد ، در حيات خود ، ماليات خبّازى و قصّابى دار الخلافه را ، طلبا لمرضات اللّه ، معاف فرموده بودند ؛ سپس اين اعليحضرت قدر قدرت ، شاهنشاه عالميان‌پناه كه سرير سلطنت و جهاندارى موروثى آباء نامدار كامكار خود را به فرّ مقدم مبارك زينت داد ، از همّت بلند نهمت ، براى رفاه حال رعايا ، ماليات آن دو صنف را از جميع ايران ، مرفوع داشت . خلاصه و منتخبى از فرمان آفتاب لمعان كه در اين معنى شرف صدور يافته ، اين است : . . . امروز كه به ميامن الطاف شاملهء خداوند متعال و مشيّت كاملهء قادر ذو الجلال ، تخت و تاج كيان را به وجود مسعود همايون ما ، مزيّن و باج و خراج مملكت ايران را در كف كفايت ما ، معيّن فرمود ، سال اوّل جلوس ميمنت مأنوس به تخت سلطنت موروثى است . به شكر [ 590 f ] اين نعمت عظمى ، به رعايت بندگان خدا كه ودايع كردگار قديرند ، مىپردازيم و تسهيل امر معيشت آنها را كه اوّلين درجهء آسودگى و جمعيّت خاطر است ، وجههء « 1 » همّت ملوكانه مىسازيم . عمدهء معاش بنى نوع انسان ، به گوشت و نان است و به اين ملاحظه ، اعليحضرت شاهنشاه شهيد مبرور - البسه اللّه تعالى حلل النّور - محض مثوبات « 2 » اخرويه ، امر و مقرّر فرموده بودند كه عوارض و ماليات ديوانى و قصّابى و خبّازى دار الخلافهء طهران ، من جميع الجهات ، معاف بوده ،

--> - افتاده - ملقّب به لقب « برهان الدّوله » گرديده [ است ] . ( 1 ) . وجهه ، به كسر اوّل و به ضمّ آن نيز صحيح است ؛ به معنى سوى و كرانه و طرف آمده [ است ] . ( 2 ) . مثوبات ، جمع « مثوبه » است ، به معنى پاداش و نيكى .