محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
956
آثار عجم ( فارسى )
است . » ( فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص 1235 ) « مساحت باغ نارى ، 8 هكتار مىباشد . » ( پژوهشى در شناخت باغهاى ايران ، ص 292 ) اين باغ در قسمت شمال غربى شيراز ، نزديك به تپهء تلويزيون فارس قرار دارد . 142 . در فارسنامهء ناصرى : باغ تخت قاجاريه . در جانب شمال شيراز ، به مسافت يك ميل كمتر ، حصارى از چينهء گل بر مبذر 1000 من بذر گندم كشيده ؛ انواع درختها در آن كاشتهاند و اكنون بيشتر آنها خشكيده ، قطع شده ؛ در جاى آنها ، زراعت كنند . ( ص 1230 ) 143 . « . . . در سال 480 ، اتابك قراچه آن را ساخته ، نامش را تخت قراچه گذاشت و جدولى از نهر اعظم شيراز ، جدا كرده ، از دامنه كوه شمالى شيراز در برابر اين پشته رسانيده ؛ شتر گلويى را از زيرزمين گذرانيده ، داخل اين عمارت نموده ؛ حوض و باغچهء آن را آب داد ؛ و بعد از سالها ، خراب گشته ، جز نامى از آن باقى نبود . » ( فارسنامهء ناصرى ، ص 1230 ) 144 . « . . . در سال 1208 ، به فرمان . . . آقا محمّد خان قاجار . . . اساسى محكم و بنايى مستحكم در جاى عمارت تخت قراچه گذاشته ، « تخت قاجار » ش فرمود . ( همانجا ، ص 1230 و 1231 ) 145 . « . . . در سال 1261 ، به فرمودهء . . . محمّد شاه قاجار ، دامنهء قبلى اين عمارت را به چند مرتبه پرداخته ، طاقنماها ساخته ، صحن مرتبه را درختان . . . كاشته ؛ مرتبهء ديگر ، حوضهاى كشكولى مرتّب نموده ، به اين ترتيب به آخر رسانيدند . . . در برابر عمارت ، درخت كاج تنومندى است كه . . . فتح على شاه قاجار به دست خود كاشته . . . ( فارسنامهء ناصرى ، ص 1231 ) 146 . « . . . باغ تخت شيراز ، يكى از چهار باغ مشهورى است كه بنا به نوشتهء ابن عربشاه ، در عجايب المقدور و شرف الدّين على يزدى در ظفرنامه ، پيش از دورهء گوركانيان وجود داشته است . . . در سالهاى اخير ، تعميرات مفصّلى در ساختمانهاى باغ تخت قراچه به عمل آمده است . . . ولى هيأت و طرح اصلى و قديمى آنها محفوظ مانده است . . . در چند دههء پيش ، عمده زمينهاى باغ تسطيح و به پادگان نظامى اختصاص داده شده است . . . » ( پژوهشى در شناخت باغهاى ايران ، صفحهء 180 ) 147 . « در جنب مغربى باغ جهاننماست . » ( فارسنامهء ناصرى ، ص 1236 )