آهن بر قبر خواجه گذاشته‌اند . . . » ( فارسنامهء ناصرى ، ص 1202 ) 67 . براى اطّلاع جامع و دقيق از احوال حافظ ، رجوع شود به تاريخ ادبيات صفا ، جلد سوم ، بخش دوم ، ص 1064 تا 1089 . 68 . استاد دكتر صفا ، با توجّه به روايت محمّد گلندام ، نخستين جامع ديوان حافظ ، او را شمس الملّة و الدّين محمّد الحافظ الشّيرازى مىنامد . ( ص 1065 ، همانجا ) 69 . تذكره‌نويسان ، اجداد او را اصلا از كوپاى ( كوهپايه ) اصفهان دانسته‌اند و مادرش را از اهل كازرون . ( همانجا ، ص 1066 ) 70 . محمّد گلندام خود ، او را چندين بار در مجلس درس قوام الدّين ابو البقا عبد اللّه بن محمود بن حسن اصفهانى شيرازى ( م . 772 ) مشهور به « ابن الفقيه نجم » ديده . . . ( همانجا ، ص 1066 ) 71 . تاريخ فرشته ، جلد اول ، ص 576 . 72 . در قديمترين مأخذى كه دربارهء احوال او در دست داريم - يعنى در مقدمهء محمّد گلندام - تاريخ مرگ حافظ ، 792 ه . ق . مىباشد . 73 . آيهء 21 سورهء 83 . 74 . رجوع شود به ديوان اهلى ، به كوشش حامد ربّانى و تاريخ ادبيّات صفا ، جلد چهارم ، ص 447 . 75 . از سه قصيدهء مصنوعهء اهلى ، نخستين در مدح امير على شيرنوايى است ؛ قصيدهء دوم در مدح سلطان يعقوب و قصيدهء سوم در مدح شاه اسماعيل صفوى است . 76 . مثنوى سحر حلال ، داراى 520 بيت است . 77 . در فارسنامهء ناصرى آمده است : سال فوتش ز خرد پرسيدم * گفت شاه شعرا بود اهلى ( يعنى 935 ) فارسنامهء ناصرى ، ص 1157 كه با توجّه به مادّه تاريخ « پادشاه شعرا بود اهلى » همان 942 صحيح است . تاريخ تولد وى را نيز 858 نوشته‌اند ( تاريخ ادبيات صفا ، ج 4 ، ص 448 ) 78 . فرصت خود نيز يكى از كسانى است كه در جوار حافظ آرميده است . نوشته‌اند كه : « . . . فرصت ، سنگ مزار خويش را به دست خود و تحت نظر خود آماده كرد و خطّ آن را با حوصله‌اى عجيب نوشت و روزى چند نظارت نمود تا حجّار ، آن را