محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
902
آثار عجم ( فارسى )
زمانشان را نموده باشم و از معاصرينى هم كه ذكرشان در تذكرهها شده و به طبع رسيده باشد ، نام نمىبرم ( 175 ) . ايضا مخفى نباشد كه از بعض شعرا كه مولدشان بلوكات فارس باشد ولى در شيراز نشو و نما يافته و در اينجا اقامت دارند كه در حقيقت شيرازى محسوب مىشوند ، اگر نام ببرم ، اشاره به مولدشان خواهم نمود ؛ و باللّه التوّفيق و هو حسبى فى كلّ طريق . آغاز : ميرزا محمود خان « 1 » ؛ مرحوم والدش از اهل ارسنجان است و خود از عمّال زمان [ 554 f ] : يارم حجاب زلف چو از چهر باز كرد * بر روى عاشقان درِ عشرت فراز كرد يغما نمود دين و دل آن ترك سيمتن * تا ساز دلربايى عشّاق ساز كرد آخر دلم فتاد به دام بلاى عشق * با آنكه سالها ز بتان احتراز كرد اختر « 2 » : مرحوم محمّد على بيك ، از طايفهء فيلى بود و خوانين قشقايى را خدمت مىنمود : گر پريشان كنى آن زلف خم اندر خم را * ترسم اى دوست كه آشفته كنى عالم را چين زلف تو فكنده گرهى در كارم * بگشا بهر خدا ، اين گرهء محكم را افسرده « 3 » : آقا محمود ؛ مردى ذيشان است و كدخدايى و رياست « فتحآباد » و « مرودشت » بديشان : به چشم سرمه ز دود دلم به ناز كشيد * فداى نرگس مستش كه دلنواز كشيد چو ديد كعبهء رويش به سجده شد زاهد * صفى مقابل رويش ، پى نماز كشيد فكند و لوله و شور در عراق عجم * چو دوش ، مطرب دل نغمهء حجاز كشيد بنازم آنكه مرا طرز عاشقى آموخت * مرا به سوى حقيقت خود از مجاز كشيد بديع « 4 » : مرحوم ميرزا فتح اللّه ؛ از سادات جليل شيراز است و در فنون شاعرى ، سخنپرداز : كيم ز لعل لبت بوسه دسترس باشد * مدام قند مكرّر مرا هوس باشد
--> ( 1 ) . محمود خان برادرزادهء آقا ميرزا فرج اللّه و حاجى حسين خان ارسنجانى است كه مشار اليهما ، از بزرگزادگانند و از جمله آزادگان . ( 2 ) . اختر ؛ وفاتش در شيراز در سال 1302 است . ( 3 ) . افسرده ، اصلا فتحآبادى است . ( 4 ) . بديع ؛ فوتش در سنهء 1298 در طهران واقع شده ؛ آن مرحوم ، عمّ ميرزا فضل اللّه « عقاب » تخلّص است كه پس از اين مرقوم مىگردد .