محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
637
آثار عجم ( فارسى )
خويش را گرفتهاند و بلندى قامت ايشان ، از سر تا پا ، 7 فوت است . گويند درجهء حجّارى اين طاق خيلى پستتر است از طاق اوّل ؛ و بر هر يك طرف آن دو صورت ، لوح خطّى به زبان پهلوى نقش نمودهاند كه ترجمهء آنها نوشته مىشود : ترجمهء لوح دست راست اين ، صورت شاپور بزرگ « 1 » ، پرستندهء خداست ؛ پادشاه پادشاهان ايران و غير ايران ؛ از طايفهء فرشتگان ، پسر هرمز بزرگ ، پرستندهء خدا ، پادشاه پادشاهان ايران و غير ايران ، زاده از طايفهء آسمانى « 2 » و نبيرهء بزرگ نرسى ، پادشاه پادشاهان قديم ( 6 ) . ترجمهء لوح دست چپ اين ، صورت بهرام « 3 » بزرگ ، پرستندهء خداست ؛ پادشاه پادشاهان ايران و غير ايران ؛ از طايفهء فرشتگان ؛ پسر شاپور ؛ از طايفهء فرشتگان ، پرستندهء خدا ، پادشاه پادشاهان ايران و غير ايران ؛ زادهء آسمانى ؛ نبيرهء هرمز ، پادشاه پادشاهان . ( انتهى ) [ 392 f ] از مجلس مذكور ، قدمى چند گذشته ، مجلسى ديگر است به اندازهء 13 فوت ارتفاع و 10 فوت عرض . سه صورت ايستاده در آن نقش است : يكى از آنها ، جامهء كوتاه و تنگ پوشيده و گيسوبندى دارد كه دو رشتهء آن ، از عقب سرش آويزان است و به هر دو دست ، چوبى گرفته كه سه فوت بلندى دارد و پارچهء ديگر هم از پشت سرش آويخته و به دور سرش ، منطقهاى « 4 » از نور است كه مانند آفتاب مىتابد و زير پاى او ، يكى ستاره يا آفتاب است كه بر آن ايستاده . امّا دو صورت ديگر ، به حسب تاج و لباس ، مانند سلاطين ساسانى هستند . شخص وسط ، پر كوچكى بر كلاه زده و گيسوبند از پشت سرش آويزان است و دست چپ خويش را بر قبضهء شمشير نهاده و به دست راست ،
--> ( 1 ) . شاپور ذو الاكتاف است . ( 2 ) . زاده از طايفهء آسمانى : معنى آن سابقا ، در حاشيهاى از اين كتاب گذشت . ( 3 ) . شايد اين بهرام چهارم باشد و در اينكه گويد پسر شاپور و نبيرهء هرمزم ، موافق هست به آنچه بعض از مورّخين نوشتهاند و با بعضى نيز مخالفت دارد . البته اين كه منقور به حجر است ، اصّح است . ( 4 ) . به كسر اوّل و فتح ثالث ، در لغت به معنى كمربند است و مجازا دايره را گويند و در اينجا ، همين مراد است .