محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
620
آثار عجم ( فارسى )
طاق و تلّى كه معروف به حريم كسرى است . . . نماى اين بنا كه متوجّه به شرق است و 28 تا 29 متر ارتفاع دارد ، ديوارى بوده است بىپنجره . . . تا سال 1888 ميلادى ، نما و تالار بزرگ مركزى برپا بوده ، امّا در آن سال ، جناح شمالى خراب شد و اكنون جناح جنوبى نيز در شرف انهدام است . در وسط جلوخان دهانه طاق بزرگ بيضىشكلى نمايان است كه عمق آن ، تا آخر بنا پيش مىرفته است . اين تالار كه 63 / 35 متر پهنا و قريب 72 / 43 متر درازا دارد ، بارگاه شاهنشاه ساسانى بوده است و در پشت هر يك از جناحين نماى عمارت ، 5 تالار كوتاهتر كه طاقنماهايى در بالاى آن ديده مىشود ، موجود بوده است . طاق كسرى كه مقرّ عادى سلاطين بوده است ، به علّت عظمت و شكوه و ضخامت اضلاع آن ، موجب حيرت بينندگان است . ( ايران در زمان ساسانيان ، ص 415 ) . 17 . شرف الدّين محمّد بن سعيد بو صيرى مصرى ، متولّد در اوّل شوّال 608 و متوفّى در حدود 695 ه . ق ؛ در بيمارستان منصوره قاهره . اديبى بود فقيه و حسابدان و شاعر و از سرشناسان شعر و ادب در سدهء هفتم . از نوشتهها و تأليفات دينى يهوديان و مسيحيان نيز آگاه بود و آنها را خوانده بود . 18 . قصيدهء برده از مدايح درخشان نبوى است و از قصايد جاويدان ( خالده ) ادبيات عربى اسلام و در واقع از بهترين اشعار اسلامى عرب - و به تعبير اديبان عرب : « الشّعر الذهبى » - است . . . ( محمّد رضا حكيمى . ادبيات و تعهّد در اسلام ، ص 238 ) . 19 . رجوع شود به كريستين سن ، ايران در زمان ساسانيان ، ص 408 به بعد . 20 . فرش گرانبهايى كه « بهار خسرو » خوانده مىشود و گفتهاند شصت ذرع طول و 60 ذرع عرض آن بود ، نيز جزو غنايم بود . . . و خليفه بفرمود تا قطعهقطعه كردند و به ياران رسول دادند . يك قطعه از آن ، بعدها به 20 هزار درهم فروش رفت . ( آئينهء عبرت ، ص 13 ) . 21 . « گفتهاند بو صيرى به بيمارى فلج گرفتار شد . اين قصيده را ساخت و به پيامبر اكرم ( ص ) توسّل جست . به خواب ديد كه جامه و بردى بر وى انداختند . بيدار شد ؛ ديد شفا يافته است و از اينجا قصيده را « بردة » نام كردند . [ برد : ( بردة ) ، به معناى نوعى پارچهء كتانى راهراه است . ] اين قصيده معمولا 162 بيت دارد ولى شمارهء ابيات آن را از 160 تا 180 بيت هم نوشتهاند . نام اصلى قصيده ، « الكوكب الدّريّه