محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
604
آثار عجم ( فارسى )
مقامات ؛ ديگر ابو نواس ؛ ديگر اشعر ؛ ديگر خليل ؛ ديگر ابو الأسود ؛ كه ذكر احوال آنها را در اين كتاب نمودهايم . و قبر فرزدق و جرير در بصره است كه آن نيز مرقوم افتاد و شرح احوالشان مسطور گرديد . حسن بصرى : ذكر حالش در بسيارى از كتب مذكور است . بعضى او را ، رد كنند و بد دانند ؛ برخى ، سرسلسلهء صوفيّهاش خوانند . و او را خلفايى بوده ؛ به عمر 89 سال ، در سنهء 110 هجرى وفات نموده [ است ] . محمّد بن احمد : معروف به مفجّع « 1 » ، از اكابر نحويين و شعراى فصاحت آيين است ؛ شيعى مذهب بوده ؛ كتاب عرايس المجالس و كتاب ترجمان ، از مصنفّات اوست ؛ مولدش بصره است و وفاتش در سال 320 هجرى . محمّد بن الحسن بن دريد « 2 » بصرى : جامع كمالات است و تصنيفات بسيار دارد . در سنهء 321 هجرى ، در بغداد وفات يافته . ابن سيرين « 3 » معبّر و سفيان ثورى « 4 » و ابو دردا « 5 » و داود سجستانى « 6 » در آنجا هستند ؛ همچنين قبر حبيب اعجمى « 7 » و سهل « 8 » بن عبد اللّه التّسترى و مالك بن دينار « 9 » در بصره است و اكثر از آن قبور ، در قلعهء قديم شهر است كه سه ميل مسافت دارد و قبر طلحه و زبير نيز در بصره است و انس بن مالك « 10 » ، خادم رسول اللّه - صلى اللّه عليه و آله - در شش ميلى جايى كه مشهور به وادى سباع است ، مدفون است . بالجمله ، فضلايى كه از آنجا برخاستهاند ، بسيار و بيشمارند كه ذكر همهء آنها ، موجب تطويل كلام است و اين كتاب را گنجايش نيست .
--> ( 1 ) . مفجّع : دردمند و مصيبتزده [ را ] گويند . از بس در قتل اهل بيت اطهار ، اظهار توجّع و تضجّع مىنمود ، ملقّب به مفجّع شد . ( 2 ) . دريد ، به صيغهء تصغير است . ( 3 ) . ابن سيرين : نامش محمّد است و از جمله تابعين است و در علم تعبير خواب مشهور ؛ وفاتش در سنهء يكصد و اند بوده [ است ] . ( 4 ) . سفيان ثورى : پيش از اين مسطور آمد كه وفاتش در سنهء 1060 بوده [ است ] . [ صحيح : 161 هجرى است ] . ( 5 ) . ابو دردا : از اصحاب رسول خدا بوده ؛ نامش عويمر بن عامر ؛ در خلافت عثمان ، در شهر دمشق قضاوت داشت . وفاتش در سال 32 هجرى بوده [ است ] . ( 6 ) . داود : در بعض نسخ ، ابو داود است . از مشايخ است . در سنهء 315 درگذشت . ( 7 ) . خليفهء حسن بصرى بوده [ است ] . ( 8 ) . سهل : در سنهء 273 وفات نموده [ است ] . ( 9 ) . مالك بن دينار ، در سنهء 127 درگذشته [ است ] . ( 10 ) . انس بن مالك : هنگامى كه رسول خدا به مدينه آمد ، ده ساله بوده ؛ 107 سال عمر نمود .