آن چاهها ، آب كشيده ، در مشك نموده ، به بوشهر مىبرند . نجدى : نيز از جمله مضافات بوشهر است و آن مشهور است به نيدى « 1 » ، آب تلخى دارد ؛ از اينجا آب براى فقراى بوشهر مىبرند ؛ و مضافات ديگر هم هست كه درصدد ذكر آنها نيستم . علماى حاليهء بوشهر جناب حاجى شيخ محمّد : امام جمعه ؛ از آل عصفور است و اصلا از بحرين و اخبارى مشرب . عالمى است متبحّر « 2 » و خليق ؛ عاملى متورّع « 3 » و صديق . جناب حاجى سيّد مهدى علم الهدى « 4 » : بهبهانى است ؛ داراى علوم عقليّه و نقليّه ؛ از علماى اصول است . مدّتى كه فقير در بوشهر بودم ، اكثر شبها ، غريب‌نوازى فرموده ، به ديدنم قدم رنجه مىنمود . بالجمله علماى ديگر نيز هستند چون جناب حاجى شيخ احمد عموى و جناب حاجى سيّد سليمان صدر الاسلام بهبهانى و جناب سيّد جواد [ 372 f ] يزدى و جناب سيّد محمّد على بهبهانى و جناب سيّد محمّد شفيع كازرونى ؛ همه در بوشهر ، از علماى اعلام و مقتداى انامند . شعراى بوشهر ( كه بعض از آنها از اعيانند ) : معتمد السّطان : حاجى احمد خان سرتيپ ، مسقط الرّأسش ، مسقط « 5 » است و لقب وكيل الرّعايايى از دولت عليّهء ايران يافته . مدّتها حكومت بندر عبّاس « 6 » و غيره را داشته و نيز از دولت مذكوره ، به اعطاى قلمدان مرصّع و شمشير و گل كمر مرصّع ، مباهى گشته ؛

--> ( 1 ) . نيدى به تقديم نون بر ياء حطّى . ( 2 ) . متبحّر : به صيغهء فاعل ، بسيار عالم و دانا . ( 3 ) . متورّع : ايضا به صيغهء فاعل پارسا و پرهيزكار . ( 4 ) . علم الهدى : لقب آن جناب است . ( 5 ) . مسقط : بالفتح ، شهرى است به ساحل درياى عمان . ( 6 ) . بندر عباس : يكى از بناء مشهوره است . گويند مسافت آن تا شيراز ، تخمينا 300 ميل است .