فرصت با كسب ادب و دانشهاى گوناگون ، بر آن است كه از روشهاى علمى و تحقيقاتى اروپائيان ، براى كم كردن فاصله‌هاى زندگى مردم خود با جوامع پيشرفته بهره‌گيرى كند ؛ به همين جهت رنج دانش‌آموزى را به جان مىخرد و تنها در علوم و معارف كهن اسير نمىشود و پيوسته از دانشهاى تازه و نو شناخته ، بهره‌مند مىگردد و از هر كسى و در هر جايى ، چيزى مىآموزد و اغلب با چنان ذوق و نشاطى از يافته‌هاى علمى و فرهنگى و ادبى خود سخن مىگويد كه گويى گنجهاى دو عالم را به وى بخشيده‌اند ؛ در عين حال ، فرصت خود را از جهالت ، تعصب و تحجر بدور مىدارد ؛ اشتباهات خود را مىپذيرد و همانند ديگر تشنگان حقيقت ، از همهء معارف سود مىجويد و تا پايان زندگى ، دقيقه‌اى از تعليم و تعلم و تتبع و تحقيق و نگارش و سفرهاى علمى باز نمىماند . او علاوه بر آنكه زبانهاى عربى ، انگليسى ، فرانسه و خطوط پهلوى و ميخى را مىداند ، به باستانشناسى و حفظ و نگهدارى آثار باستانى سرزمين هنرپرور و پر افتخار خويش به نحوى شگفت‌انگيز ، دلبسته و شيفته است تا آنجا كه براى ثبت و ضبط مآثر قومى و بقاياى تمدن و فرهنگ ملت خويش ، مدت مديدى از عمرش را در كوهها و بيابانها و با سختى و مشقات فراوان سپرى مىسازد . او مورخى است كه به تاريخ ايران و نگارش وقايع مربوط به زندگى مردم و فرهنگ آن ، بعنوان پديده‌اى پويا و قابل احترام مىنگرد و به آموختن علوم جديدى چون هيئت ، شيمى و گياه‌شناسى ، در جوار نقاشى و خط و صورتگرى و هنرها و صنايع دستى علاقمند است و از فرا گرفتن صرف و نحو و معانى و بديع و حكمت و تفسير و عرفان به همان اندازه شادمان است كه از پرداختن به موسيقى و شعر و ادب خشنود مىباشد . فرصت با لهجهء شيرين شيرازى ، ملايم و مقطع سخن مىگفت و با همگان صميمى و زودجوش بود . با ادب ، گشاده رو و گشاده دست ، و الا همت و متواضع و كم صحبت بود و تا كسى از وى چيزى نمىپرسيد ، لب به سخن نمىگشود . بسيار ساده و بىتكلف زندگى مىكرد . اگر چه هرگز ازدواج نكرد ،