مهتابى معلوم نيست و در يك طرف آن مهتابى ، چهار رسته پلّه است : دو رسته در سمت دست راست و دو رسته طرف دست چپ ؛ به اين معنى كه از پلّه‌هاى طرف دست راست كه بخواهند بالا روند ، رو به مشرق و پشت به مغرب ، مىبايد كرد و از پلّه‌هاى سمت دست چپ كه بخواهند بالا بروند ، به عكس . [ ارتفاع پلّه‌ها و ستونها ] : امّا ارتفاع پله‌ها : آن پلّه‌ها مثل پلّه‌هاى پائين تخت جمشيد ، ارتفاعش كم است كه مىتواند سوار به سهولت بالا برود و پائين بيايد و در بدنهء آن مهتابى ، صورتهاى بسيار بر سنگ نقش نموده‌اند - كه بيانش خواهد آمد - امّا طول آن بدنه ، از 80 ذرع متجاوز است . از پلّه‌هاى مهتابى مذكوره كه بالا مىروند [ 163 f ] ، قطعه زمين مسطّحى است كه بر روى آن ، ستونهاى مذكوره است و اكنون 13 ستون بر پاست و ستونهاى ديگر افتاده ، ولى ساق آنها هنوز باقى است . عجايب ستونهايى است كه عقل از حجّارى و نصب آنها ، حيران مىشود ؛ بعض از آنها را كه برپاست ، مساحت نمودم ؛ متجاوز از 17 ذرع است و قطر هر يك ، 5 ذرع ؛ امّا قطر ساق و بيخ آنها ، 7 ذرع مىشود و بر سر ستونها ، صورت حيوانات مجسّمهء مختلفه بوده ، مثل اسب و شتر و گاو و غير ذلك ؛ و آن حيوانات دو سرى بوده‌اند ؛ يعنى يك پارچه سنگ را از دو طرف دو كلّهء حيوان مجسّمهء با سينه كه پاها را ته كرده‌اند ، ساخته ، بر سر آن ستونها قرار داده‌اند ؛ بعض از آنها بر سر بعض از ستونها باقى است و بعضى بر زمين افتاده ؛ و ستونهاى مذكوره ، هر يك از سه 3 پارچه سنگ است . چنان بر روى هم نصب نموده‌اند كه درز آنها معلوم نيست ؛ مگر اينكه به واسطهء جنبش زلزله ، افشاى اين مطلب شده . و در اصل خود آن عمارت ، 40 ستون بوده كه مذكور شد ؛ ولى قريب به آن عمارت ، ستونهاى ديگر نيز بوده است : [ صورتهاى بدنهء مهتابى ] ( 2 ) : امّا تفصيل صورتهايى كه در بدنهء مهتابى است : گفتيم كه در آن بدنه ، صورتها از هر قبيل نقش نموده‌اند ؛ بعض از آن صورتها ، صورت سپاهى است با تير و تركش « 1 » و كمان ؛ بعضى فقط نيزه دارند ؛ بعضى لباسشان بلند با آستينهاى فراخ و بعضى با لباس كوتاه ؛ بعضى فقط

--> ( 1 ) . بر وزن سركش ، به معنى تيردان ؛ و آن مخفف تيركش است .