عبد اللّه است كه مولدش در جهرم و نشو و نماى وى در اصفهان بود و به همين جهت به « اصفهانى » نيز معروف است « 1 » . او تحصيلات خود را در علوم عربيه و ادبيه و حكمت الهى و طبيعى و رياضى ، « در اصفهان به انجام رسانيد و از پزشكان بيمانند زمان خود شد كه به دعوت خان زند ، از اصفهان به شيراز آمد و نديم و طبيب خاص كريم خان زند گرديد و او را از جهت كمالات فراوان ، به خواجه نصير الدين طوسى ، تشبيه كرده ، « نصير الدين ثانى » خواندند « 2 » . » ميرزا محمد نصير طرح مسجد وكيل شيراز و تعيين قبلهء آن را عرضه داشت و فرصت دربارهء مهارت و تسلط او در طب ، داستانهاى متعدد را در آثار عجم ضبط كرده است . معروف است كه وقتى چند نفر از نوّاب هند ، به اشارهء حكماى آن مملكت ، به حضرت كريم خان ، نامه نوشتند كه يك كرور به خزانهء كريم خانى تقديم مىداريم تا كريم خان موافقت نمايد كه ميرزا نصير حكيم را به هندوستان بفرستد ، كريم خان لمحه‌اى تفكر كرد و جواب داد : يك كرور شما براى خودتان و حكيمك ما براى خودمان « 3 » . ميرزا محمد نصير ، در سال 1191 هجرى قمرى ، در شيراز وفات يافت و جسدش را بنا به وصيت خود وى ، به نجف اشرف بردند . « صباحى » از شاعران معاصر وى ، تاريخ درگذشت وى را در « آه از مرگ نصير ثانى آه » ( 1191 ) يافته است « 4 » . ميرزا محمد نصير در شعر فارسى و عربى تبحر داشت . مرحوم شيخ مفيد ، داور ، در تذكرهء مرآت الفصاحه ، مطلع دو قصيدهء عربى را از وى ذكر كرده است « 5 » ، يكى در منقبت حضرت على - امير المؤمنين است به مطلع : هذا منازل خلّانى و جيرانى * يا صاحبىّ بذكراهم اجيرانى

--> ( 1 ) . ريحانة الادب ص 201 - 200 . ( 2 ) . مرآت الفصاحه ، شيخ مفيد ، به تصحيح و تحشيهء استاد دكتر محمود طاووسى ، نويد شيراز ، 1371 ، ص 658 . ( 3 ) . آثار عجم ، ص 106 ( 4 ) . آثار عجم ، ص 107 ( 5 ) . مرآت الفصاحه ، تصحيح دكتر محمود طاووسى ، صفحهء 658 .