محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
126
آثار عجم ( فارسى )
4 . Fisagyuras كه به انگليسى pythagoras است ؛ فيلسوف و رياضيدان يونانى ( 497 - 580 ق . م . ) معاصر كورش و داريوش هخامنشى . 5 . پسر ارسطون يا اريستن ؛ از شاگردان فيثاغورث بود كه با سقراط نزد او تلمّذ مىنمود ؛ ليكن در زمان حيات سقراط ، اشتهارى نداشت . او در تمام فنون مسلّط بود و چون در حال گام زدن ، به تعليم متعلّمان مىپرداخت ، پيروان او را « مشّائيان » خواندند . . . گويند هشتاد و يك سال عمر كرد ( تولد 427 ، وفات 347 ق . م . ) 6 . ؟ Arestu حكيم نامدار يونانى ( متولد حدود 384 ، وفات 322 ق . م . ) فرزند يك طبيب مقدونى است كه نيكوماخس نام داشت . ارسطو در كودكى يتيم شد و به آتن رفت و در محضر افلاطون ، به كسب علم پرداخت و سرآمد شاگردان وى شد و پس از مرگ استاد ، به مقدونيّه رفت و به تربيت اسكندر همّت گماشت . آثار ارسطو بسيار متنوّع و شامل جميع معارف و علوم يونانى ( جز رياضيات ) است . 7 . رياضيدان يونانى ( متولّد 306 ، وفات 283 ق . م . ) وى در اسكندريّه ، زمان سلطنت بطلميوس اوّل به تدريس پرداخت و كتاب اصول را نگاشت كه اساس هندسهء مسطّحه مىباشد و خواجه نصير الدّين طوسى اين كتاب را شرح كرده است . ( معين ) . 8 . نام او در انگليسى Galen است و طب جالينوسى را Galenic يا Galenism گويند . تولد او در 131 ميلادى و وفات وى ، حدود 210 م . بود . او در تشريح ، كشفيات گرانبهايى دارد و آثار او در اسلام نيز معروف و مورد استفاده بوده است . 9 . بطلميوس قلوذى ، منجم معروف يونانى و عالم جغرافيا ولادت در صعيد مصر ، ( وفات 167 ميلادى ) . از آثار اوست : مجسطى و آثار البلاد . وى معتقد بود كه كرهء زمين ثابت است و در مركز عالم قرار دارد و افلاك دور آن مىگردند . ( معين ) 10 . بزرگمهر ، كه در پهلوى Vuzurgmitr است و بنابر روايات ، نام وزير فرزانهء انوشيروان ساسانى است . رك فرهنگ نامهاى شاهنامه ، دكتر منصور رستگار فسائى ص 186 . 11 . اين بخش - كه احتمالا الحاقى است - تنها در چاپ كلكته وجود دارد و در چاپهاى معتبر شاهنامه وجود ندارد . ( رك : شاهنامهء فردوسى ، چاپ دبيرسياقى ، جلد پنجم ، ص 2217 ) . 12 . محمّد بن محمّد بن طرخان بن اوزلغ ابو نصر فارابى 339 - 260 ه . 950 - 874 م . ) ؛ از آثار اوست : الفصوص ، احصاء العلوم و التّعريف باغراضها ، آراء