محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

26

آثار عجم ( فارسى )

بالجمله ، نقشهء قطعه‌اى از آن كوه و اشجار و آن صور را برداشتم به نمرهء 2 و در حاشيهء آن ورقه نيز نقشهء آن چهار صورت را بزرگتر از جهت وضوح ضمّ نمودم و در جنب آن صور ، عدد 1 و 2 و 3 و 4 به خط هندسه نهادم . [ 15 f ] ديگر از جمله آثار قديمه در فارس ، « بند بهمن » « 1 » است ( 10 ) كه در بلوك كوار ( 11 ) واقع است . مسافت اراضى از شيراز تا كوار بدين تفصيل است كه ذكر مىشود : از شيراز حركت نموده ، سه فرسنگ آمده ، به پلى رسيدم كه آن را پل فسا مىنامند . از اين پل ، راه منقسم مىشود به دو راه : يك راه مىروند به سمت فسا و وجه تسميهء آن به پل فسا از همين جهت است و يك راه ديگر مىروند به سمت كوار . از پل مذكور گذشته ، رسيدم به كاروانسرايى كه آن را كاروانسراى بابا حاجى مىخوانند ؛ در آنجا چند خانوار هم هست ؛ از پل مذكور تا اينجا 2 فرسخ مىباشد . از كاروانسراى مزبور چهار فرسنگ گذشته ، رسيدم به بلوك كوار ؛ پس مجموع فراسخ از شيراز تا به كوار 9 است . [ بلوك كوار ] بلوك كوار « 2 » در سمت جنوب شيراز واقع است و آن بلوكى است خوب و خرم ؛ نواحى « 3 » بسيار دارد و بساتين بيشمار ؛ ميوه‌هايش را از كمال وفور ، چندان بهايى نيست و هندوانهء آن معروف و مشهور است ؛ بادامش نيز موفور . آبش از رودخانهء قراقاج « 4 » است - كه بعد از اين مذكور خواهد شد - بالجمله ، از خود

--> ( 1 ) . نام پادشاهى است معروف و مشهور كه پسر اسفنديار است . ( 2 ) . به فتح كاف تازى و در آخر راء مهمله است و آن را كواره به زيادتى « ها » در آخر نيز خوانند . [ رك ، مرحوم حاج ميرزا حسن فسايى ، فارسنامهء ناصرى ، جلد دوم ، امير كبير ، تصحيح دكتر منصور رستگار فسايى ، ص 1464 . ] ( 3 ) . نواحى . جمع ناحيه است كه طرف و جانب ملك باشد ؛ مجازا قصبه و ده را نيز ناحيه گويند . ( 4 ) . اين اسم تركى است . [ ( رك : فارسنامهء ناصرى ، جلد دوم ، امير كبير ، تصحيح دكتر منصور رستگار