عبد الباقى گولپينارلى ( مترجم : توفيق سبحانى )

73

مولانا جلال الدين ( زندگانى ، فلسفه ، آثار وگزيده اى از آنها ) ( فارسى )

مىگذاشته است . آيا وى ( بهاء الدين ) از اولاد ابو بكر است ؟ دومين و مهم‌ترين روايتى كه دربارهء محمد بهاء الدين ولد شايع است ، اين است كه گروهى او را از اولاد ابو بكر مىدانند . اين مطلب را نخستين‌بار سپهسالار بر سر زبانها انداخته است ولى در مناقب وى شجره‌نامه‌اى قيد نشده است . افلاكى شجره‌نامه‌اى هم افزوده است . در دوره‌هاى كهن ، اصالت ، بخصوص اصالت دينى يكى از براهين علو مقام بود . بدون اصالت ، علو مقام فاقد كمال مطلوب بود . بنابراين در طول تاريخ افرادى پيدا شده‌اند كه خود را به خاندان پيامبر باز بسته‌اند و يا در انتساب خاندان خود به يكى از بزرگان دين كوشيده‌اند . لذا ناگزير بايد شجرهء بهاء الدين ولد را بررسى كنيم : شجره‌اى كه افلاكى قيد مىكند ، چنين است : محمد بهاء الدين ولد - حسين خطيبى - احمد خطيبى - محمد - مودود - مسيب - متاخر - حماد - عبد الرحمن - ابو بكر « 1 » . در غلاف نسخهء خطى فوق شجرهء نامهء ديگرى به شرح زير آمده است : محمد بهاء الدين ولد - حسين خطيبى - محمد - شيخ على - عطاء بلخى - علاء بلخى - نصر الله - ابو بكر « 2 » . شجرهء ديگرى در " جواهر المضيئه " شيخ محيى الدين عبد القادر 775 ه / 1373 م به صورت زير آمده است : محمد ( سلطان العلماء بهاء ولد ) - محمد - احمد - قاسم - مسيب - عبد الله - عبد الرحمن - ابو بكر « 3 » .

--> ( 1 ) نسخهء خطى شماره 5265 كتابخانهء بايزيد استانبول ، ورق 250 . شجرهء فوق در مناقب العارفين مصحح استاد تحسين يازيجى نيامده است . ( 2 ) همان كتاب ( 3 ) رساله در تحقيق احوال و زندگانى مولانا ، ص 5 ، پاورقى 3 .