نوشته‌اى كه دربارهء وى تهيه شود به كتابت روى صفحهء آب شبيه خواهد بود . متاسفانه اكثر مطالعاتى كه تا به حال انجام گرفته است ، از اين قبيل است . اما چند كتاب را بايد از اين حكم مستثنى كنيم : يكى مقدمهء جلال الدين همايى بر نخستين مثنوى از سه مثنوى سلطان ولد پسر مولاناست به نام " ابتدانامه " كه با نام " ولدنامه " به كوشش ايشان به طبع رسيده است « 1 » دوم تحقيق استاد بديع الزمان فروزانفر به نام " مولانا جلال الدين مشهور به مولوى " « 2 » سوم مقالهء پروفسور ه . ريتر در مجلهء تركيات « 3 » و آخرين مقالهء همين پروفسور ريتر در " دائره المعارف اسلام " ذيل مادهء جلال الدين رومى است « 4 » بايد بيفزائيم كه مقدمهء جلال همايى تنها حاوى اطلاعاتى دربارهء " ابتدانامه " است . تحقيق استاد فروزانفر - چنان كه پروفسور ريتر نيز در مقالهء خود در مجلهء تركيات اشاره كرده - خالى از نقص نيست ولى با توجه به ديگر مطالعاتى كه دربارهء مولانا انجام پذيرفته ، تحليلى كامل و نقدى اساسى به حساب مىآيد . مآخذى كه براى كسب صحيح‌ترين و واقعىترين اطلاعات - يا نزديك‌ترين آنها به واقعيت - دربارهء زندگانى مادى و معنوى مولانا بايد مورد تحقيق قرار گيرد ، به ترتيب از اين قرار است :

--> ( 1 ) ولدنامه - مثنوى ولدى با تصحيح و مقدمهء جلال همايى ، تهران ، اقبال 1315 ه . ش ( 2 ) مولانا جلال الدين مشهور به مولوى ، بديع الزمان فروزانفر ، تهران ، 1315 ه . ش ( 3 ) H . Ritter , Mevla ? na Cela ? leddin Ru ? mi ? ve etrafinda - Kiler , Tu ? rkiyat Mecmuasi , c . VII - VIII , 1940 - 1942 , s . 269 - 281 . ( 4 ) I ? sla ? m Ansiklopedisi , I ? stanbul Maarif Matbaasi , 1944 . cu ? z . 21 , s . 53 - 59