سيد جلال الدين آشتيانى
908
شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )
منبع و محط علوم و معارف اولياء محمديين ، مقام احديت و او أدنى است ، و چون مظهر تجلى ذاتى حقند حقايق از احديت ذاتيه اخذ مىنمايند . پنجم : هر يك از رسالت و نبوت و ولايت ، داراى خاتمى است . خاتم ، بايد كاملترين افراد از انبياء و اولياء و رسل باشد ؛ و جميع احكام و لوازم مربوط بولايت يا نبوت را ظاهر نمايد ؛ و نزديكتر از همه به حق باشد ، بلكه بلا واسطه ، مرتبط به حق و خليفة اللّه باشد . مهدى موعود در آخر زمان بلا واسطه خليفهء حق است . لذا در مآخذ عامّه و اهل سنت ، به اين معنا تصريح شده است اين عربى بطرق خود از حضرت رسول نقل كرده است « ان للّه خليفة يأتى في آخر الزمان اسمه اسمى و كنيته كنيتى يملأ الارض قسطا و عدلا . . . » . عامة الحكم صدر الدين قونيوى در فكوك ، « فص هارونى ، مطبوع در حاشيهء منازل السائرين ، ص 288 » گفته است : « ان الامامة تنقسم من وجه الى امامة لا واسطة بينها و بين الحضرة الالهية ؛ و الى امامة ثابتة الواسطة ، و قد تكون مطلقة عامة الحكم في الوجود ، و قد تكون مقيدة ، فالتعبير عن الامامة عن الواسطة ، كقوله تعالى للخليل : « إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً » و التى
--> نص و ظاهرى از حضرت رسول نرسيده است ، قواعد و اصول و احكامى را بيان كردهاند ، ولى نه بنحو اجتهادى كه بانيان مذاهب اربعه بقياس و استحسان متصدى بيان احكام شدهاند ، چون علم ائمه مأخوذ از باطن حضرت ختمى است و دسترسى بمنبع علم دارند ، و از مقامى معارف را اخذ مىنمايند كه حضرت ختمى اخذ مىنمود . مذاهب اربعه را صريحا تخطئه نمودند و بيان احكام را از طريق قياس و استحسان در حد شرك به حق مىدانند . در احكام مربوط به ابواب فقه ، كميت عامه و اهل سنت و جماعت لنگ است . اخبارى كه از حضرت رسول در فروع احكام بما رسيده است . بسيار كم است و وافى به اين همه احكام و فروع فقهى نيست . چون معرفت عترت ، كه مرجع حقايق اسلامىاند به احكام شرع معرفت لدنى است ؛ و بواسطهء اتصال معنوى كه برسول دارند حقايق را بيان مىكنند ؛ و محيط بمآخذ احكام و حقايقند ؛ و معرفت انبياء سابق بحقايق در درجهء معرفت عترت نيست ، شيعه قائل است كه ائمهء افضل از انبياء اولوالعزماند . علت برترى آنها همانا سعهء دايره ولايت آنهاست . هر پيغمبرى بالاتر از اولياء تابع خود مىباشد محققان از عرفاى اهل سنت اولياء محمديين « عترت » را افضل از انبياء صاحب شريعت مىدانند .