نبوت و تشريع و مراتب خلقى آن حضرت بود قطع شد ، ولى جهت حقى آن شمس آفرينش ، كه مقام ولايت كلى آن حضرت باشد ، قطع نشده است ؛ و آن حضرت از مشكاة تام اولياء محمديين كه اول آنها سر سلسله اولياء خاتم ولايت مطلقهء محمديه « ص » على بن ابى طالب است متجلى در اين عالم است . و چون حضرت ولايت‌مدار وارث خاص آن حضرت است ، همهء كمالات او را بر طبق مأثورات واردهء از رسول « ص » داراست . و اين مقام كه مقام ولايت كليهء آن حضرت است ، در اولياء محمديين در سير است . و به حقيقت خاتم اولياء ، مهدى موعود ختم مىشود . شيخ اكبر در فتوحات و فصوص و عنقاء مغرب ، به همين مطلب ناطق و گويا است . حضرت ختمى ، به اين مطلب كه مقام اتحاد مرتبهء ولايت او با ولايت مولاى متقيان باشد اشارات زيادى فرموده است ، مثل روايت : « انا مدينة العلم و على بابها » ، و خطاب بابو بكر بن قحافه : « كفى و كف على في العدل سواء » ، و حديث عرشى بنيان : « انا و على من نور واحد » و روايت بلاغت اثر : « على منى و انا منه » . « 1 » و خبر ميمنت اثر : « انت منى بمنزلة هارون من موسى » . بنا بر اين ، اصل مقام ولايت حقيقت محمديه در اقطاب اولياء محمديين و اولاد طاهرين او محفوظ است ؛ بلكه در مقام ظهور خاتم اولياء « 2 » « عليه السلام » ، كه مظهر نقطهء ولايت است ، و جامع جميع مراتب اولياء مىباشد ، احكام ظاهرى ولايت تام‌تر و ثمرات آن تمام‌تر است . لذا در صحاح معتبر عامه ، رواياتى صريح در ظهور مهدى موعود « روحى فداه » موجود است ، كه حضرت رسالت پناه ، بشارت بر ظهور عدل و داد تمام ، و قمع و قلع كفر و شرك و ظلم از ناحيهء خاتم الاولياء ، حضرت مهدى موعود ، سلام اللّه تعالى عليه و على آبائه ، داده است . لذا

--> ( 1 ) . فرق است بين اين قول رسول اكرم كه فرمود : « على منى و انا منه » و قول او كه گفت : « سلمان منا اهل البيت » . نفرمود : « نحن اهل البيت من سلمان » . از همين قبيل است كلام رسول اللّه نسبت به امام العارفين و سيد الاحرار : « حسين منى و انا من حسين » . ( 2 ) . جميع اين احاديث و احاديث ديگرى كه در دلالت شبيه اين احاديث است ، در كتب معتبرهء عامه و اهل سنت و جماعت موجود است . همهء آن روايات در دلالت بر اين مضمون : « يملأ الارض قسطا و عدلا بعد ما ملئت ظلما و جورا » مشتركند .