سيد جلال الدين آشتيانى

756

شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )

اينكه باعتبار تعين در علم حق واسطهء ظهور اعيان و اسماء است ، لوجوب اتحاد الظاهر و المظهر و الرّب و المربوب في بعض الاحكام و الآثار . « له الامر و الخلق جمعا و تفصيلا و اللّه غالب على امره و متم لنوره » . تفريع و تحقيق همان‌طورىكه اسم اعظم باعتبار مقام جمعى احدى الهى ، جامع جميع اسماء الهيه است ؛ باعتبار مقام جامعيت ، عالم بجزئيات و شعب و فروع وجود خود مىباشد . و نيز به وحدت ذات از كيفيت ظهور و تجليات در اعيان و اسماء بعلم حضورى احاطى در جميع اطوار ظهور آگاه است . و علت ظهور صور اسماء از حضرت علميه و مقام واحديت بعالم عين و خارج ، و استهلاك و اضمحلال مظاهر در مقام غيب احدى كه قيامت كبرى از مظاهر آنست ، علم و احاطه اين اسم نسبت بمظاهر است . مظاهر اسماء ، همان‌طورىكه داراى ابتداى ظهورند و از تجلى اسم اعظم ظاهر مىشوند ، به حكم رجوع هر فرعى باصل خود ، داراى عود و رجوعى به باطن وجود خود كه اسم اعظم باشد نيز هستند . رجوع آنها همان انطماس نور و هويت صور است در سطوع نور ربوبى ، و مقام رجوع هر مظهرى در ظاهر خود . نظر به‌آنكه مبدا ظهور اسماء و مظاهر خارجى آنها عين ثابت حقيقت محمديه است ، واسطهء انقهار و اضمحلال آنها ، كه مقام قيامت كبراى مظاهر و اعيان خارجى باشد ، انسان كامل ختمى محمدى است . و وساطت ظهور و تعين خارجى و وساطت در رجوع كه فناء فروع در اصول باشد ، از خواص انسان كامل و من له الاسم الاعظم است . حقيقت انسان كامل ختمى ، در مقام وجود جمعى و احدى در حضرت علم و مقام تفصيل و ظهور فرقانى ، عالم به كيفيت ظهور و تعين و كيفيت انطواء جميع صور در مقام رجوع به حق است . مبدا ظهور هر عينى اسمى از اسماء الهيه است ، كما اينكه مبدا رجوع باصل هر مظهرى همان اسم حاكم بر آن مظهر است . « لان النهايات هي الرجوع الى البدايات » .