مسخر قدرت حقند . « 1 » سر ذكر اسم رحمان در تقلب قلب ، آنست كه اسم رحمان ، جامع اسماء الهيه و منشأ افاضهء اصل وجود و كمالات وجودى مىباشد . مظهر اين اسم در عالم مجردات ، عقل اول ، و در عالم برزخ عرش رحمان ، و در عالم انفس قلب و دل انسانى است ؛ با اين فرق كه عرش مشتمل بر احكام شهادت ، و قلب انسانى مشتمل بر احكام عالم غيب و شهادت است . به همين جهت قلب مؤمن عرش اعظم است . * * * قلب انسانى بحسب اصل فطرت و باعتبار استعداد اصلى ؛ هم قابل و مستعد از براى قبول آثار ملائكه و جنود حق و رحمان است ؛ و هم باعتبار قواى بهيمى و شهوى ، استعداد از براى ظهور و تجلى شياطين و مبعدين است . اتباع هواى نفسانى و ميل بورود در وادى شهوات ، مرجح ظهور شياطين و جنود كفر و الحاد در قلب است ؛ كما اينكه تمايل بامور انسانى و اعراض از قواى شهوانى ، منشأ ظهور و تجلى حق باسم هادى و علت الهامات ملائكه و جنود حق در قلب انسانى است . اگر چنانچه ميل به دنيا و تبعيت از مقتضيات هواى نفسانى عارض انسان گردد ، منشأ مجال وسوسه شيطان مىشود . اگر نفس بواسطهء وعظ وعاظ و تذكر قلبى متمايل به حق شود ، شيطان و جنود او از قلب انسانى خارج ، و جنود عقل و رحمان ، نفس او را احاطه مىنمايند . دائما بين جنود ملائكه و جنود شيطان در ميدان قلب و معركهء نفس جنگ و قتال و تطارد موجود است ، تا آنكه يكى از اين دو جنود بر ديگرى غلبهء تام پيدا نمايد ، و ديگرى را از معركهء نفس خارج نمايد . اشخاص در مظهريت نسبت به اين دو جند و عسكر مختلفند . قلب برخى از مردم ، تا قيام موت محل تهاجم اين دو لشكر است ، و هيچيك از اين دو بر ديگرى غلبه نمىنمايند . قلب برخى ، گاهى مظهر غلبهء شيطان و گاهى مظهر غلبهء رحمان است .

--> ( 1 ) . تعبير به اصبعين رحمان ، اشاره است بظهور و تجلى اسماء جلاليه و جماليه در قلب انسان ، و ظهور حق در قلب انسان به اين دو اسم . « سيأتى زيادة تحقيق لهذا ان‌شاءالله تعالى » .