وى تلمذ مىكرد و مشهور چنانست كه مادر بهاء الدين از خاندان خوارزمشاهيان بود ولى معلوم نيست كه بكدام يك از سلاطين آن خاندان انتساب داشت و احمد افلاكى او را دخت علاء الدين محمد خوارزمشاه عمّ جلال الدين خوارزمشاه و جامى دختر علاء الدين محمد بن خوارزمشاه و امين احمد رازى وى را دخت علاء الدين محمد عمّ سلطان محمد خوارزمشاه مىپندارد و اين اقوال مورد اشكال است چه آنكه علاء الدين محمد خوارزمشاه پدر جلال الدين است نه عمّ او و سلطان تكش جز علاء الدين محمد پادشاه معروف ( متوفى 617 ) فرزند ديگر بدين نام و لقب نداشته و نيز جزو فرزندان ايل ارسلان بن اتسز هيچ‌كس بلقب و نام علاء الدين محمد شناخته نگرديده و مسلم است كه بهاء الدين ولد هنگام وفات 85 ساله بود و وفات او به روايت امين احمد رازى در سنهء 628 واقع گرديده و بنابراين ولادت او مصادف بوده است با سال 543 و در اين « 1 »

--> پادشاه اصل است و ولايت او به اصالت است چه جده‌اش دختر شمس الائمه سرخسى است و گويند شمس الائمه مردى شريف بود و از قبل مادر بامير المؤمنين على مرتضى مىرسيد » و از روايات افلاكى چنين برمىآيد كه شمس الائمه از طبقه عرفا و صوفيان بوده چه در روايتى گويد « و همچنان شمس الائمه چند كتب نفيس در هر فن تصنيف كرد كه هيچ عالمى مثل او در خواب نديده بود ، بزرگان آن عصر مصلحت چنان ديدند كه آن كتبها را آشكار نكنند تا بدست قتله انبيا و دجاجله اوليا نيفتد و فتنه واقع نشود » ليكن نسبت تصوف به شمس الائمه خالى از غرابت نيست ، به‌ويژه كه كتب او معروف و متقدمان فقها را بر آن اعتماد بسيار است . براى اطلاع از احوال شمس الائمه رجوع شود به الجواهر المضيئه طبع حيدرآباد جلد دوم ( صفحهء 28 - 29 ) . - رضى الدين نيشابورى از اجله فقها و علماء قرن ششم بشمار است و او علاوه بر مراتب علم و دانش داراى ذوقى سرشار و طبعى لطيف بود و اشعار نيك مىسرود و بيشتر مهارت او در قصيده و قطعه مىباشد ، قرب دو هزار بيت از اشعار او ديده‌ام ، اكثر قصائد او در مدح آل برهان است ، وفاتش در سنهء 598 واقع گرديد . براى شرح حالش رجوع شود به جلد اول لباب الالباب طبع ليدن ( صفحهء 319 - 228 ) و حواشى آقاى قزوينى بر همان كتاب ( صفحهء 347 - 348 ) و جلد اول از مجمع الفصحاء طبع ايران ( صفحهء 231 - 233 ) و كتاب شاهد صادق و مولانا جلال الدين اين بيت رضى الدين را : گلى يا سوسنى يا سرو يا ماهى نمىدانم * از اين آشفتهء بيدل چه مىخواهى نمىدانم در دفتر ششم مثنوى موضوع حكايتى لطيف قرار داده كه آغازش اينست : اعجمى تركى سحر آگاه شد * وز خمار خمر مطرب خواه شد رجوع كنيد بدفتر 6 مثنوى چاپ علاء الدوله ( صفحهء 598 ) و حكايت تلمذ رضى الدين در محضر حسين خطيبى تنها در مناقب افلاكى ذكر شده است . ( 1 ) - چه تكش خوارزمشاه به سال 596 درگذشته و در آن تاريخ بنقل مؤلف حبيب السير 52 ساله بوده و بدين جهت بايد ولادت او در سنه 544 يعنى يك سال پس از تولد بهاء ولد اتفاق افتاده باشد .