سعيد نفيسى

37

زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى )

از آن پس همواره مركز حكومت نيشابور در شادياخ بوده و بناهاى دولتى نيز در آنجا بوده است چنان كه از آن پس تا زمان غزنويان همواره پادشاهان و مردان بزرگى كه به نيشابور مىرفته‌اند در باغ شادياخ مىمانده‌اند . تا سال 613 كه ياقوت خود به نيشابور رفته است شادياخ آباد بوده و وى در آنجا فرودآمده است و مىگويد در سال 548 كه طايفهء غز به خراسان تاختند شهر نيشابور را غارت كردند و سوختند و جز تودهء خاكستر چيزى از آن نگذاشتند و مردم شهر به شادياخ رفتند و آن را بزرگ كردند و شهر كنونى نيشابور همان است . شهر نيشابور بار ديگر در سال 617 در فتنهء مغول گرفتار كشتار و تاراج و ويرانى شده و مدتى جز شادياخ آبادى ديگرى از آن شهر بر پاى نبوده است تا اينكه غازان خان پادشاه مغول در پايان قرن هفتم دوباره نيشابور را آباد كرده و گويا شهر نيشابور كنونى همان شهرى است كه غازان ساخته است و پس از آنكه دوباره نيشابور آباد شده و مردم بدان رفته‌اند شادياخ متروك مانده و رو به ويرانى نهاده است و از اين قرار شادياخ مىبايست از قرن هشتم به بعد رو به ويرانى گذاشته باشد . از اين قرار شادياخ در زمان عطار آبادترين قسمت نيشابور بوده و حكم محلهء نو و اعيانى شهر را داشته است . اما دربارهء ولادت او دولتشاه مىنويسد در روزگار سلطان سنجر در 6 شعبان 513 ولادت يافته است و اين گفته را ديگران با اندك تصرفاتى تكرار كرده‌اند چنان كه مؤلف سفينة الاولياء در شعبان 513 و مؤلف خزينة الاصفياء نيز در شعبان 513 و مؤلفين مجالس المؤمنين و روضات الجنات در همان ماه و همان سال و در زمان سنجر و مؤلف مرآت الخيال نيز در شعبان 513 در زمان سنجر و مؤلف بستان السياحة و مؤلف هفت اقليم نيز به همين منوال و مؤلف نگارستان سخن در 513 نوشته و مرحوم هدايت در مجمع الفصحاء و رياض العارفين در 512 نوشته