است و پيداست كه مأخذ همهء اين كتابها همان تذكرة الشعرى دولت‌شاهست منتهى مرحوم هدايت 513 را 512 خوانده است يا اينكه نسخه‌اى كه بدان رجوع كرده بدين گونه بوده است . در باب تاريخ رحلت وى چنان كه پس از اين خواهد آمد اختلاف بسيار است ولى سالى كه بيش از همه تكرار كرده‌اند سال 627 است و اگر 6 شعبان 513 را تاريخ ولادت او بدانيم لازم مىآيد كه 114 سال عمر كرده باشد چنان كه در بسيارى از مأخذ همين نكته را صريحا آورده‌اند و پيداست كه 114 سال عمر در نتيجهء همين حساب فراهم آمده است . آيا ممكن است كه عطار 114 سال عمر كرده باشد ؟ گذشته از اينكه نصاب طبيعت چنين نيست و صد و چهارده سال عمر كردن استثناى بسيار نادرى است كه نمىتوان پذيرفت دليل بسيار روشنى كه بدست است اين است كه پس از اين خواهم آورد كه عطار خود گفته است از شاگردان و اصحاب شيخ نجم الدين خيوقى عارف مشهور قرن ششم معروف به نجم الدين كبرى بوده است . مىدانيم كه نجم الدين كبرى در سال 540 ولادت يافته و در 618 كه در فتنهء مغول كشته شده 78 سال داشته است و اگر عطار در 513 ولادت يافته باشد مىبايست در زمانى كه جزو شاگردان نجم الدين كبرى شده 27 سال از او بزرگتر بوده باشد . اگر فرض كنيم كه كار نجم الدين كبرى در بيست سالگى بالا گرفته باشد و در اين سن مردم از راه دور براى ارشاد و راهنمائى و درس خواندن نزد او مىرفته‌اند زيرا كه ممكن نيست كسى زودتر از اين سن به چنين مقامى برسد در آن موقع مىبايست عطار 47 سال داشته باشد و آيا معقول است كه مرد 47 ساله به شاگردى و مريدى نزد جوان بيست‌ساله آن هم از نيشابور به خوارزم راه به اين دورى برود در صورتى كه مىدانيم عطار هم مرد كوچكى نبوده و در عالم خود اگر از نجم الدين كبرى بزرگتر نباشد همدوش او بوده است و اين مقام هم ناگهان و بىمقدمه براى او فراهم نشده بلكه قطعا در نتيجهء سالهاى دراز درس و بحث و تحصيل و مراقبت و رياضت و مجاهدت بوده است و