[ شرح حال عطار ] نام و نسب و خانواده چيزى كه مسلم است اين است كه لقب عطار فريد الدين بوده ، گذشته از آنكه در همهء مآخذ اين لقب را آورده‌اند خود نيز در اشعار خود كلمهء « فريد » را بعنوان تخلص شعرى كرارا به كار برده است و چنان مىنمايد كه در غزليات در جوانى و آغاز زندگى پيش از آنكه عطار تخلص كرده باشد فريد تخلص مىكرده است چنان كه از 754 غزلى كه تاكنون از او بدست آمده است در 82 غزل فريد تخلص كرده است و چون بيشتر آنها در نسخه‌هاى جديد نيست و اشعار آنها نسبت به غزلياتى كه در آنها عطار تخلص كرده سست‌ترست و نيز چون عدهء آنها از غزلياتى كه در آنها عطار تخلص كرده كمترست معلوم مىشود كه آنها را در آغاز عمر و در جوانى خود گفته است . تخلص فريد را با تخلص عطار باهم در مثنويات خود نيز گاهى آورده است از آن جمله در پايان مصيبت‌نامه گويد : اين چه شورست از تو در جان اى فريد * نعره زن از صد زبان هل من مزيد پس اينكه مؤلف كشف الظنون در كلمهء جوهر الذات و جواب‌نامه لقب او را زين الدين آورده است درست نيست و احتمال مىرود كه در اصل فريد الدين بوده و در كتابت يا چاپ تحريف كرده باشند . نام وى و پدرش را در همه جا محمد بن ابراهيم نوشته‌اند و در اين كسى ترديد نكرده است . كنيهء او در مأخذ معتبر از آن جمله در لباب الالباب محمد عوفى « 1 » كه در زنده بودن او تأليف شده « 2 » ابو حامد آمده و در آنجا نام وى فريد الدين ابو حامد ابو بكر عطار نيشابورى نوشته شده و اين به سياق زبان فارسى است كه نام پسر را بر نام پدر اضافه مىكردند و ابو حامد ابو بكر يعنى ابو حامد پسر ابو بكر ولى امير شير على خان لودى در تذكرهء

--> ( 1 ) - چاپ ليدن 1321 - 1324 ج 2 ص 337 ( 2 ) - تأليف لباب الالباب در سالهاى 616 و 617 بوده است