« أَوْ أَدْنى » كه يعنى « بل ادنى » . به عبارت ديگر قرب محمد به پروردگار ، نزديك‌تر از اين مقدار هم هست و اين نشانه قرب پيامبر به خداوند به ميزان احديت خدا و فناى وى در ان احديت است . كه قبلا دراين‌باره بحث شد . فطرت افتقاريت آيه دوم سوره فاطر مىفرمايد : يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ « 1 » توضيح اينكه ، نفس همه اين موجودات محدود ، عين ربط است و ذات انها متعلق است ؛ مانند تعلق نور و تابش به منبع نور و تابندگى . زيرا در صورت مسدود شدن روزنه‌اى كه نور و تابش از آنجا مىتابد ، در همان لحظه نور و تابش هم منعدم مىشود و اين امرى واضح است . مطالبى كه بيان شد دال بر اين است كه اين وجودات ، خودشان قيوم خود و عالم ملك خويش نيستند تا در اين صورت هميشه در عالم ملك باقى بماند . همچنان‌كه خداوند متعال فرموده است : إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُونَ « 2 » فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ « 3 » به‌همين‌ترتيب انان حافظ خصوصيات وجود خويش اعم از صفات و احوال خود مانند حسن ، زيبايى ، سلامتى ، كمال ، عزت ، و مال نيز نيستند . در غير انسان نيز وضعيت به‌همين‌صورت ، و بلكه واضح‌تر از ان است كه از كسى نهان بماند . حال كه وضعيت در همه عوالم چنين است ، به‌طور قطع حكم كن كه همه موجودات « فقير » ند ؛ زيرا ذات انان دال بر نياز و فقر انان است . ازاين‌رو با

--> ( 1 ) . فاطر ( 35 ) : 15 . ( 2 ) . زمر ( 39 ) : 30 . ( 3 ) . انبيا ( 21 ) : 34 .