محمد على شاه آبادى
88
شذرات المعارف ( فارسى )
18 . معرفه : چون ناموس كمال بر قائمه يگانگى و اتحاد استناد دارد ، لذا مدح آن ، آيه و روايه بسيار است ؛ كما افاد المعصوم فى شرائط الأخوّة : « ان يرى زينك زينه و شينك شينه » ؛ يعنى برادر ، كسى است كه زينت تو را زينت خود بداند و زشتى تو را زشتى خود بشمارد و معلوم است چنين حالى حاصل نشود مگر به اتحاد و يگانگى ؛ پس كوشش كند در رفع نقص و ايجاد كمال در تو . « 1 »
--> ( 1 ) . پيش از اين درباره عشق به كمال مطالبى بيان شد كه بيشترين سخن آن درباره افراد بود ، ولى اكنون كه درباره اتحاد سخن به ميان آمد ، به مسئله كمال در جامعه اشاره مىشود . انسانى كه عاشق انس و كمال است ، چنانچه از دانش و كوشش برخوردار باشد ، هرچند به تنهايى احساس خوشبختى كند ، وقتى در جامعهاى زندگى كند كه افراد آن نيز از دانش و بينش برخوردار باشند ، هنگامى مىتوانند خود را سعادتمند بدانند كه با يكديگر متحد و يگانه و رشته برادرى در ميان آنان محكم باشد ؛ ازاينرو مىفرمايند : چون ناموس كمال بر يگانگى استوار است ، مورد ستايش قرار گرفته و آيات قرآن كريم آدمى را به برادرى و همبستگى سفارش مىفرمايد : وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا . . . ( آل عمران ( 3 ) : 103 ) و همگى به ريسمان خدا [ - قرآن و اسلام ، و هرگونه وسيله وحدت ] ، چنگ زنيد . . . روايات نيز به اين آيه تأكيد مىكنند ؛ چنانكه امام معصوم ( ع ) در شرائط برادرى مىفرمايد : برادر بايد اينگونه باشد كه افتخارات تو را افتخار خويش و عيوب و ناكامى تو را عيب و ناكامى خود بداند . اگر چنين وضعى در ميان مردم مسلمان بهوجود آيد كه هركس ديگران را چون خود شمارد و همان گونه كه درصدد رفع نواقص خويش برمىآيد و در مسير تكامل به تلاش مىپردازد ، درباره ساير برادران نيز چنين تفكرى داشته باشد ؛ يعنى بر فضائل و افتخارات آنان بيفزايد و در هر زمينه كه نقصى مشاهده مىشود ، براى جبران آن بكوشد ، امر به معروف و نهى از منكر جنبه سازندگى خود را در جامعه حفظ مىكند و نقش دوستى در جامعه چهره آن را صفا مىبخشد و ديگر كثرت جمعيت به صورت افراد پراكنده وجود نخواهد داشت . ويژگى چنين جامعهاى اين است كه با رشته برادرى به هم گره خورده است و در جهت كمال و خوشبختى گام برمىدارد و به خواستههاى انسانى و الهى خود جامه عمل مىپوشاند .