در ناموس عزت و قائمه آن است 19 . معرفه : بدان كه انسان علاوه بر آنكه بالفطره خودخواه و عزت‌پسند است ، در اعاشه محتاج به عزت خواهد بود و لذا اشخاصى كه در ميان مردم معزز نيستند مثل فقرا و غربا و غيرهما ، در نهايت عسرت گذران مىنمايند و ابواب طرق معاش - حتى قرض - بر آنها مسدود است . با آنكه شخص عزيز بسا مدتى از عمر خود را به قرض تعيش مىنمايد و در نهايت سهولت است . « 1 » 20 . معرفه : چون ناموس عزت بر قائمه تواضع و فروتنى مستقر است ، لذا آيه و روايه تأكيد به تواضع فرموده‌اند و معصوم ( ع ) در شرائط اخوت ،

--> ( 1 ) . گفتيم كه عشق از صفات ذاتى فطرت است و يكى از آثار وجودى هر انسان كه داراى فطرت سالم است و هنوز وجدان آزاد وى را گرد فراموشى پنهان نساخته ، خودخواهى و عزت‌پسندى است ؛ به‌گونه‌اى كه به خود عشق مىورزد و به آنچه مايه عزت و سربلندى است ابراز علاقه مىكند ؛ همچنين همواره به خود مىبالد و دارندگىهايش را عزيز مىشمارد . خودش ، فرزندش ، مقامش ، خانه‌اش ، دوستانش و هرچه به او تعلق دارد ، همه را گرامى مىدارد و يكى از موارد كه خوشنامى و عزت در آن نقشى مؤثر دارد ، شيوه زندگى است ؛ زيرا در آنجا كه اثرى از خوشنامى و كرامت وجود ندارد ، گذران زندگى دشوار خواهد بود ؛ مانند فقيران كه در جامعه احترامى ندارند و يا افراد بيگانه كه درباره آنان شناختى وجود ندارد . چه بسا اگر براى رفع نياز ضرورى خود به دريافت وام اقدام كنند ، به سبب عدم اعتبار آنان راهى براى دريافت وام وجود ندارد ؛ در حالى كه افراد صاحب اعتبار كه از خوشنامى و عزت در جامعه برخوردارند ، چه بسا امكانات مالى چندانى نداشته باشند ، ولى در بسيارى از ايام زندگى را از راه وام ادامه داده ، نيازمندىهاى ضرورى خود را از اين راه تأمين كنند و زندگى را به آسانى بگذرانند . اينك جا دارد در اين زمينه به نكته‌اى اشاره شود كه در قانون اسلام آمده است و آن اينكه افرادى كه به گدايى روزگار مىگذرانند ، به خاطر آنكه آبروى خود را با اين عمل از دست داده‌اند ، اگر در دادگاه براى شهادت حاضر شوند ، شهادت آنان پذيرفته نخواهد شد ؛ زيرا افراد بىآبرو ارزش اجتماعى خود را از دست داده ، از احترام شايسته محرومند .