محمد ابراهيم سبزوارى
10
شرح گلشن راز ( فارسى )
گلشن راز در انديشهى ايرانى است . چنان كه اشارت رفت اين منظومه هماره مورد توجه اهل تفكر و عرفان بوده و به همين سبب شرحها و تفسيرهاى بسيارى بر آن نوشته شده است . آنچه اينك پيش روى داريد ، شرحى از اين دست است . اين شرح در قرن سيزدهم هجرى به دست يكى از عارفان و حكيمان عهد قاجار به رشتهى تحرير و تأليف درآمده است . نويسندهى اين شرح وثوق الحكماء ملا محمد ابراهيم سبزوارى است كه از شاگردان حاجى ملا هادى سبزوارى به حساب مىآيد . متأسفانه از زندگى اين حكيم متأله اطلاع چندانى در دست نيست . مرحوم علامه « شيخ آغابزرگ تهرانى » در كتاب « الذريعة » هنگام بحث از شروح گلشن راز درباره شرح سبزوارى مىنويسد : « شرح منظومه گلشن راز ، از ميرزا ابراهيم حكيم خراسانى سبزوارى صاحب شرح دعاى عديله . و شرح صحيفه سجاديه نيز از اوست » . « 1 » ايشان درباره شرح صحيفه سبزوارى نيز مىنويسد : « شرح صحيفه از ميرزا ابراهيم فرزند محمد على سبزوارى معاصر ملقب به وثوق الحكماء كه در سال 1358 ه . ق وفات يافت . و اين شرح ، شرحى است به زبان فارسى و به روش عرفانى كه در آن لغات مهجور و جملات مشكل شرح شده است » . « 2 » هم آن مرحوم در ذيل معرفى شرح دعاى عديله سبزوارى چنين مرقوم داشته است : « شرح دعاى عديله فارسى از ميرزا ابراهيم حكيم معاصر متوفى سنهى 1358 ه . ق او فرزند ميرزا محمد على خراسانى سبزوارى است ، و
--> ( 1 ) . الذريعة الى تصانيف الشيعة ، ج 13 ، ص 268 . ( 2 ) . همان ، ج 13 ، ص 346 و 345 .