محمد رضا قمشه اى

71

مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )

شرح و بسط و تحقيق در مراتب مسائل كشف و شهود از محقّقان عرفاى اسلامى بشمار مىرود ، و در جامعيّت بين مسائل كشفى و حكمت نظرى مقدّم بر شارحان كلمات محيى الدّين است » . « 1 » « سيّد أعاظم الفقهاء و العرفاء ، رئيس الملّة امام خمينى - ادام اللّه ظلّه السّامى - ، در رسالة مصباح الهداية في النبوة و الولاية . . . اسفار اربعه بطريقهء آقا محمّد رضاى اصفهانى ، به اين نحوه تقرير فرموده است : « و ميض و عندي أن السفر الأول من الخلق الى الحقّ . . . إلخ » لا يخفى كه اين تقرير ( حضرت امام - رحمة اللّه عليه - ) عين تقرير آقا محمّد رضا است بانضمام تبديل لفظ خلق در سفر اوّل به حق مقيد ، چون سالك در اوايل شهود ، حقّ را بنحو اطلاق ، مشاهده نمىنمايد » . « 2 » « عارف محقّق و حكيم كامل ، استاد مشايخنا العظام ، خاتم العرفاء الشّامخين ، آقا ميرزا محمّد رضاى اصفهانى قمشه‌اى ( م 1306 ق ) در رساله‌اى كه در ولايت تأليف فرموده و در حواشى خود بر مقدّمهء قيصرى بر فصوص در موضوع خلافت تحقيقي دارد . . . آقا محمّد رضا مىگويد : شناختن موضوع خلافت كبرى بعد از رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - توقف بر مقدماتى دارد كه مأخوذ از براهين عقلى و اصول عرفانى است » « 3 » وى اين براهين و اصول را در سرآغاز رسالة الخلافة ذكر فرموده است . « بر ما معلوم نشد كه در عصر ملّا صدرا و قبل از او در حوزه‌هاى علمى ايران از قبيل اصفهان و شيراز شاخص در تدريس عرفانيات چه كسى يا چه كسانى بوده‌اند ؟

--> ( 1 ) - همان كتاب ، ص 585 . ( 2 ) - همان كتاب ، صص 668 ، 669 . ( 3 ) - همان كتاب ، صص 895 ، 896 .