محمد رضا قمشه اى
24
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
آقا محمّد رضا - رحمه اللّه - اكتساب علوم عقلى و معارف الهى و معارف يقيني را به ايشان نسبت داده و بدان وسيله ، به كمال راه يافته است . در احوالات آن استاد كل ، نوشتهاند : « در اوان بلوغ به شرف ملاقات با فقيرى نائل شد كه معروف به درويش كافى بود . وى تأثير فراوانى بر ايشان گذاشت ، پس از مدتى به علت پريشان خاطرى كه از شهادت پدر ، عارض وى گشته بود و نيز به جهت عدم تجانس و سازگارى اهالى لاريجان ، وطن را ترك و به اتفاق مادر و برادر خود ، سيّد زكى الدين ، به قصد تحصيل به سوى اصفهان رهسپار گشته و پس از تكميل مقدمات علمى و يك دوره فقه ، نزد مرحوم ملّا على نورى - رحمه اللّه - و مرحوم استاد ملّا اسماعيل واحد العين به تحصيل حكمت جديد مرحوم صدر الدين شيرازى مشغول شد و در نزد استادان ديگر حكمت مشاء را فرا گرفت و در مدت كمى در حكمت مشاء و اشراق و تصوف و عرفان ، بدان مقامى رسيده كه معاصران وى كمتر بدان دست يافتند . محضر درسش محل تجمع علما گرديد و بزرگان از آن دوره ، به تبحر و استادى وى اقرار و از وجود بزرگوارش ، استفاده مىكردند و كتابهاى شيخ محى الدين ابن عربى ( ره ) و صدر الدين قونوى ( ره ) را تدريس مىكرد و شاگردان مبرزى تربيت كرد كه از آن جمله آقا محمّد رضا قمشهاى - رحمه اللّه - و حاج ميرزا نصير گيلانى - رحمه اللّه - را مىتوان نام برد « 1 » » . مرحوم آقا ميرزا طاهر تنكابنى ، در رسالهء مختصرى كه در شرح احوال برخى از حكما ، متكلّمان و عرفا به نگارش آورده ، از او ياد كرده و به نقل از استاد خود آقا محمّد رضا قمشهاى ، دربارهء وى مىنويسد : « آقا سيّد رضى الدين لاريجانى ، از بزرگان حكما و عرفاى عصر متأخّر بوده و آن
--> ( 1 ) - ميرزاى عبرت ، مدينة الأدب ، ج 2 ص 101 ( نقل به معنا از تاريخ حكما و عرفا . . . )