محمد رضا قمشه اى
123
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
« فيلسوف بزرگ حاج ملّا على سمنانى در سال 1243 ه . ق در سمنان متولد شد . پدرش حاج ملّا محمّد صادق نخستين امام جماعت مسجد سلطانى بود . به همراه پدر در سن هجده سالگى به مكه رفت . در راه سفر حجّ ، پدر وفات يافت و آخوند به سمنان بازگشت . سپس مدتى در اصفهان ، در مدرسه جدّه رياضيات علوم هيئت و نجوم آموخت . بعد در كربلا مدتى به تحصيل فقه و اصول پرداخت . در سن 24 سالگى براى تكميل تحصيلات به نجف اشرف شتافت . پس از بازگشت از عراق مدت سه سال هم در سبزوار در جرگهء شاگردان حاج ملّا هادى سبزوارى قرار گرفت . پس از پايان تحصيل به سمنان بازگشت . گذران زندگانى را از راه كشاورزى تأمين مىكرد . عمرى را به بحث و درس و ارشاد مردم بسر برد تا در سال 1333 ه . ق از دنيا رفت . مدت عمر حكيم در حدود 90 سال و 6 ماه بود . اينك آرامگاه او در ميدان مجسمه سمنان زيارتگه روشندلان است . نظر مورّخان دورهء قاجاريه نسبت به او : در كتاب المآثر و الآثار دربارهء او چنين نوشتهاند : ( حاجى ملّا على سمنانى ، عالمى ربانيست ، ما بين علوم عقليه و فنون و نقليه جمع كرده و در سمنان شهرت و رياست دارد . در حكميات حضور شريف فيلسوف اعظم ، حاج ملّا هادى سبزوارى را درك كرده ، بعضى از علماء ظاهر بر آن دانشور ماهر حسد بردند و پارهاى اعتراضات آوردند . چون فيلسوف اعظم ، خاتم المحققين حاج استاد وى او را تصديق داشت ، ناچار سخنان معترضين و مغرضين را بايد بر طاق نيسان گذاشت . در اثر شكايت بدگويان ناصر الدين شاه او را به تهران احضار كرد ولى به خانه آقا على حكيم درآمد و حاج ملّا على كنى مجتهد معروف از وى ديدن كرد و وقتى چنين شد شاه با احترام او را به سمنان بازگرداند . وى بارها با استفاده از اخبار و