محمد رضا قمشه اى
124
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
احاديث بر سر منبر گفته بود كه : قريبا آسمانها جاده مىشود و كاروانها بر فراز آسمانها به حركت آيند ! مردم مىگفتند اين حرفها يعنى چه ؟ ما جاده درست كاروان رو بين تهران و مشهد نداريم ، چگونه آسمانها جاده كاروان رو مىشود ؟ پس از چندى با آمدن هواپيما به ياد سخنان ملّا على افتادند . ) » « 1 » در تاريخ سمنان آمده است : « مرحوم حاجى . . . قريب به 25 جلد كتاب در فلسفه و حكمت به رشته تحرير درآورده ، گويا بر اثر سهل انگارى بيشتر آنها از بين رفته و اكنون بيش از دو سه جلد در دست نمىباشد ، از فضائل قابل ذكر و در خور تحسين حاجى ملّا على ساده نويسى است . در زمانى كه عبارت پردازى و فضل فروشى بين طلاب رواج كامل داشت ، مرحوم حاجى با آن عظمت مقام و فضل و كمال با سادهترين و روانترين عبارت چيزى مىنوشت و اغلب مسائلى كه از او سؤال مىشد با مثال معروفه و گاهى به زبان سمنانى جواب مىنوشت و هيچوقت گرد تكلّف در نگارش نگشت » « 2 » و نيز نويسنده شمس التواريخ نوشته است : « ملّا على سمنانى از أعاظم مجتهدين و علماى آن ولايت . . . بوده گويا نماز جمعه را واجب مىدانست . نگارنده با او نماز جمعه خوانده و سيرى از عالمش كرده است . . . » « 3 » « مرحوم اديب الممالك فراهانى اشعارى در تاريخ فوت او سروده كه ابياتى از آن ذيلا درج مىگردد :
--> ( 1 ) - منتخبى از تاريخ فلاسفه اسلام ، ص 429 تا 431 . ( 2 ) - حقيقت ، عبد الرفيع ، تاريخ سمنان ، ص 203 - 202 . ( 3 ) - گلپايگانى ، آقا اسد اللّه ، شمس التواريخ ، چاپ سنگى .