محمد رضا قمشه اى
108
مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )
دارد . » « 1 » آقاى حاج شيخ باقر قزوينى گويد از پدر خويش حاج شيخ عيسى بن فتح الله شاگرد آن بزرگوار شنيدم كه : « سركار خان ، موى بلند مىگذاشت و به حنا خضاب مىفرمود . وى گفت سركار خان مرا فرمود كه من در قشقايى زمينى دارم كه هر ساله چهل تومان از مال الاجارهء آن زندگى خود را مىگذرانم » « 2 » جناب استاد جلال الدين همايى - قدّس سرّه - مىنويسد : « جهانگير خان در اثر شخصيت بارز علمى و تسلم مقام قدس و تقوى و نزاهت اخلاقى و حسن تدبير حكيمانه كه همه در وجود او مجتمع بود . تحصيل فلسفه را كه ما بين علماء و طلاب قديم سخت موهون و با كفر و الحاد مقرون بود . از آن بدنامى به كلى نجات داد و آن را در سرپوش درس فقه و اخلاق ، چندان رايج و مطلوب ساخت كه نه فقط دانستن و خواندن آن موجب ضلالت و تهمت بد دينى نبود ، بلكه مايهء افتخار و مباهات مىشد . وى معمولا يكى دو ساعت از آفتاب برآمده در مسجد جارچى ، سه درس پشت سر هم مىگفت كه درس اولش شرح لمعهء فقه و بعد از آن شرح منظومهء حكمت و سپس درس اخلاق بود . و بدين ترتيب فلسفه را در حشو جوزقند و لوزينهء فقه و اخلاق به خورد طلّاب مىداد . » « 3 » شيخ حسن خان جابرى گويد : « اگر شارب مسكرى يا فاعل منكرى را شبانه گرفته به مدرسه آورده ، براى اجراء حدّ ، آن مرحوم مىفرمود حبسش كنند تا به هوش آيد . بعد خود نيم شب رفته او را رها و از مدرسه بيرونش برده و به اندرز حكيمانه به راه راستش
--> ( 1 ) - حسينى فسايى ، حسن ، فارس نامه ، ج 2 ، ص 313 . ( 2 ) - صدوقى « سها » منوچهر ، حكماء و عرفاء متأخر بر صدر المتألهين ، ص 85 . ( 3 ) - همايي ، مقدمه ديوان طرب ، تهران ، فروغى ، 1342 ، ص 70 .