محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه

81

عرفان الحق ( فارسى )

درويش از آلايش كثرت و نمايش معيت منزه شود . و در نبوت حفظ تمام مراتب رعايت شود و حجابى كه در ولايت مرتفع شد در نبوت وضع گردد كه اگر نبى محجوب بحجاب خلقى نباشد امر نبوت از پيشش نرود اشغلينى يا حميراء ( 108 ) از آن فرمود كه نفس بشأنى از شئونات طبيعت مقيد شود و از توجه عاليات بازماند تا بخدمتى كه مامور است اقدام تواند نمود و نكته‌اى فوت نشود . و علت محجوب بودن موسى ( ع ) از اسرار خضر غير از اين نبود ، با اينكه ولايتش فوق ولايت خضر بود . بوجهى كه مذكور شد و معلوم گشت ، اگرچه ولايت اعلى و اقدم و اشرف است بر نبوت ، اما نه اينكه ولى اشرف باشد از نبى . از آنكه هر نبيى ناچار ولى است ، اما هر وليى نبى نيست . نبوت هر نبيى به اندازه ولايت اوست ، و منصب هر اميرى به قدر قربى كه با پادشاه دارد . و بسا باشد كه ولى بكمال و نهايت رفعت رسد و نبى نشود . و اولياء را مراتب است ، بعضى بر نفس خود متصرفند و بعضى بر نفوس معينى ، و بعضى بر كل نفوس و تمام عالم . و خاتم اولياء على ( ع ) است كه مرجع كل است و فوق او مرتبه‌اى نيست و ولايتى نه . و بدون ولايت او هيچ‌كس به كمالى و ولايتى نتواند رسيد . و هكذا انبياء هريك را رتبه‌ايست ، بعضى بر نفوس خود نبى توانند بود و بعضى بر امتى ، و بعضى را نبوت كامل‌تر بود و رسول شوند يعنى صاحب كتاب و بعضى اولوالعزم يعنى ناسخ اديان ، و يكى خاتم كه بعد از او پيغمبرى نيست و نتواند بود به ادله واضحه و براهين قاطعه كه سابقا ذكر شد . در جمع بعد از فرق يعنى قوس صعود على ابن ابى طالب خاتم است و از او تجاوز محال . و در فرق بعد از جمع و نزول ثانى ، كه دعوت بر خلق است ، محمد ابن عبد الله