محمد حسن بن محمد باقر صفى عليشاه
63
عرفان الحق ( فارسى )
دوازدهم ستارى نسبت بعموم خلايق ، بخصوص بمريد صادق ، شرط اعظم ستارى است ، كسى كه عيب نپوشد اهل خرقه نيست و از اين هنر عارى است . اما بيان خرقه - اين مطلب را مقدمهاى حاجت است و اصل آن اثبات نبوت و تحقيق معنى خاتميت . در اين باب خاص و عام را كتابهاست و در رد و قبول آن سؤال و جوابها . و فقير برآنم كه بيان مطلب چنان بايد كه خصم بايراد و انكار نيايد و هركس بشنود قبول نمايد و بر ذهنش راسخ آيد . كثرت اقوال و طول مقال كار را مشكل كرد و مردم را حيران و معطل . به يارى خدا و مددكارى اولياء مطلب را مفيد و مختصر گويم و طريق اثبات را مخصوص و منحصر پويم . اگر تو را عقلى است اثبات نبوت و نبى نقلى نيست و حاجت به هيچ نقلى نه . آنها كه شنيدهاى همه را بگذار و يك مطلب را از فقير گوش دار . ارباب ملل و نحل در تفاوت عقول متفقند ، و بر اين هم كه جزئيات در تحت كلى واقعند مصدق . پس هر عقلى كه نسبت بعقول زائد بود و تفوق داشته باشد عقولى كه در تحت اوست از متابعت او ناچارند . اگر اين مطلب را مسلم دارى نبوت عام ثابت ، زيرا كه نبوت غير از رجحان عقل واحد بر عقول كثيره نيست و عقلى كه از عقول راجحه ممتاز باشد و ما فوق آن نبود خاتم است . و محمد عربى كه نبى ماست ادعاى اين مطلب كرد و برطبق دعوى خود قانونى گذاشت و كتابى آورد ، بىمعاونت معينى و مشورت عاقلى و ترديد رائى و مداخله احدى . با اينكه امى بود كتابش تماما مشتمل است بر محاسن عقليه ، علاوه بر فصاحت لفظيه ، كه