به درستى كه بخل و حرص قبيح‌ترين رذايل است و مستلزم رغبت است در « 1 » مكارم اخلاق ؛ و همچنان‌كه بخل افحش رذايل است ، پس ايثار نيكوترين و جميل‌ترين مكارم اخلاق است ؛ پس مستطيع نمىشود عبد فضيلت ايثار را مگر به اين امور . و بتحقيق كه ظاهر شد از آنچه مذكور شد ، آنكه تعظيم حقوق مستلزم است آن دوتاى باقى را ؛ پس بر توست كه لازم شوى تعظيم حقوق را . و الدرجة الثانية : إيثار رضى اللّه تعالى على رضى غيره ؛ و إن عظمت فيه المحن ، و ثقلت به المؤن ، و ضعف عنه الطول و البدن . يعنى : اختيار كند چيزى را كه در اوست رضاى خداى تعالى - و هرچند خشمگين شود بر او عالم - همچنان‌كه كرده‌اند انبيا عليهم السّلام و انصار ايشان در دعوت به سوى خداى تعالى ، و هرچند كه عظيم باشد در او آزمايش و بلا ؛ پس به درستى كه خداى تعالى مبتلا مىكند اولياى خودش را به اعداى خودش تا صاف كند آنچه در قلوب ايشان است ، و ظاهر كند كمالات ايشان را ، و تا بداند صابرين را - و حال آنكه او اعلم است به ايشان - يعنى تا ظاهر كند علم خود را به صبر ايشان بر مظاهر مؤمنين وقت خروج او به فعل نزد امتحان ؛ پس اقتدا كنند به ايشان و كامل شوند . و « هرچند كه ثقيل باشد به او ما يحتاج » همچنان‌كه بذل كردند ارواح و اموال خود « 2 » را فى سبيل اللّه . و « هرچند كه ضعيف باشد از او طول و بدن » يعنى سعت ذات يد و قوّت بدن ؛ يعنى ترك نمىكنند ايثار رضاى خداى تعالى را هرچند كه بذل كرده باشند جهد و وسع خود را در وقت ابتلا ، و انفاق كرده باشند نرسيده به او هر چيزى كه در وسع ايشان باشد ، و تكلّف كرده باشند كلّ مشقّتها را و هرچند كه سست شده باشد در تحمّل آن مشقّتها قوا و قدرتهاى ايشان .

--> ( 1 ) . اصل : كه . ( 2 ) . ك : أموالهم و أرواحهم .