و هي هيبة تعارض المكاشف أوقات المناجاة ، و تصون المشاهد أحيان المسامرة ، و تقصم المعاين بصدمة العزّة . « اوقات مناجات » احيان قربى است كه اقتضا مىكند وجود مناجى را ، از براى قول خداى تعالى كه : وَ « 1 » قَرَّبْناهُ نَجِيًّا « 2 » . پس وقتى كه كشف كرده شود در اين وقت ، زياده مىگردد قرب او ، و پيش مىآيد و نزديك مىگردد او را - از براى تحقّق او به كشف - نور عظمت هيبتى كه نزديك است كه محجوب كند او را و منع كند از او مكاشفه را از براى غايت اجلال ؛ به درستى كه مكاشف نزد او اعظم است از روى قدر از آنكه مكاشفه كند كسى را كه او در غايت حقارت است . و « نگه مىدارد مشاهد را » يعنى منع مىكند او را از انبساط . به درستى كه « مسامره « 3 » » موجب ادلال « 4 » است . پس هيبت اجلال جمع مىكند او را بر حفظ ادب ، و منع مىكند او را از ادلال باعث بر طلب معاينه ، مثل قول كليم عليه السّلام كه : أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ « 5 » . و « مىكشند معاين را » يعنى نزديك است كه فانى كند او را به صدمهء عزّت ، اگرنه آن هيبت منع كند او را از طلب رؤيت از روى جهر . چرا كه عزّت اقتضا مىكند جلالت را ؛ يعنى احتجاب از غير را هميشه . پس هرگاه طلب كند مسامر معاينه را ، قهر مىكند او را صدمهء عزّت به فنا ، مثل قول خداى تعالى كه : فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً « 6 » .

--> ( 1 ) . اصل : - و . ( 2 ) . مريم / 52 . ( 3 ) . مسامره : با يكديگر سخن گفتن در شب ، افسانه گفتن . ( 4 ) . ادلال : گستاخى كردن ، ناز و كرشمه كردن . ( 5 ) . اعراف / 143 . ( 6 ) . همان .