اين بيت سه معنى دارد : يكى آنكه ) اكمل دانايان به فتواى جميع دانايان ، محمد - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - است . هركه بر قدم حضرت محمدى باشد ، با او همنشين شود . در اين صورت مشار اليه لفظ همين كه در مصراع بالاست ، مصرع ثانى باشد . دوم آنكه ) مشار اليه [ لفظ ] همين ، ابيات ما قبل باشد و مصرع ثانى ، قسم بر صدق مقولهء دانايان . سيوم ) به اتفاق دانايان هركه داناست ، رحمة للعالمين است ؛ زيرا كه وجود علماى دين رحمت است ، كه كليد خزانهء رحمت ، صحبت اهل دل باشد . حضرت موسى - ع - با وجود مرتبهء اولوالعزمى ، ده سال خدمت حضرت شعيب - ع - به‌جا آورد تا شرف مكالمهء حق يافت . قوله : گر انارى مىخرى خندان بخر * [ تا دهد خنده ز دانهء او خبر ] يعنى ، كامل را از اخلاق او نشانه باشد كه بر كمال او دلالت كند ؛ مثل دلالت دانهء انار . و ناقص را نيز خلق كلام او علامت باشد كه برهان نقصان او باشد . چون سهيلى داغ لاله [ . . ؟ ] اگر خواهى خدمت درويشى كنى ، سره را از قلب بازدان و عمر ضايع مگردان . قوله : يك زمانى صحبت با اوليا * بهتر از صد سال بودن در تقى « 1 » اشارت به حديث نبوى است . قال النبى - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : « مثل جليس الصّالح و السّوء كحامل المسك و نافخ الكير فحامل المسك امّا ان يحذيك و امّا [ ان ] تبتاع منه و امّا ان تجد منه ريحا طيبة و نافخ الكير امّا ان يحرق ثيابك و امّا ان تجد منه ريحا خبيثة « 2 » . » يعنى مثل همنشين صالح و مصاحب بدكردار ، چون حامل مسك و دمندهء كورهء نار است . اگر با حامل مسك مصاحبت كنى ، اگر مصابى از سماحت داشته باشد ، نصيبى به تو ارزانى دارد . و اگر ابتياع كنى ، مقدارى از آن بفروشد . و اگر هيچ از اين دست ندهد ، از روايح طيبهء آن مشام تو معطر گردد . و اگر با دمندهء كورهء آتش مخالطت كنى ، يا جامهء تو را

--> ( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ؛ نك : از دريا به دريا ؛ ذيل يك زمانى . ( 2 ) نك : كشف الأسرار و عدة الأبرار ؛ ج 7 ، ص 28 . [ ترجمهء آن در بالا آمده است ] .