گزيد . بهاء ولد به سال 628 ه . ق . درگذشت و مريدانش از جلال الدّين محمّد خواستند تا بر جاى پدر ، به وعظ و ارشاد ، بنشيند ؛ و او پذيرفت . در سال 629 ه . ق . سيّد برهان الدّين محقّق ترمذى ، از مريدان بهاء ولد ، به آسياى صغير آمد . جلال الدّين محمّد از آموزش و راهنمائى او برخوردار گرديد و به راهنمائى او به سمت و سوئى صوفيانه‌تر رانده شد . جلال الدّين در حدود هفت سال در حلب و دمشق به ادامهء تحصيل و تكميل دانسته‌ها پرداخت . پس از درگذشت محقّق ترمذى در حدود 638 ه . ق . ، جلال الدّين نزديك به پنج سال از حدود 638 تا 642 ه . ق . به تدريس علوم دينى پرداخت و چنان كه نوشته‌اند چهار صد طالب علم به حلقهء درس وى حاضر مىشده‌اند . در بيست و هفتم جمادى الآخر سال 642 ه . ق . ، شمس الدّين محمّد بن على تبريزى ، صوفيى پوشيده حال ، به قونيه وارد شد . آشنائى با او تحوّلى شگرف در جلال الدّين محمّد پديد آورد و او را شيفتهء شمس ساخت تا حدّى كه پايگاه علمى خود را رها كرد و در مصاحبت شمس مستغرق شد . شمس در بيست و يكم شوّال 643 ه . ق . به خاطر تشنيع‌ها و ملامت‌ها و آزارهائى كه از برخى مىديد ، از قونيّه سفر كرد ، ولى جلال الدّين محمّد كه نشان او را در دمشق يافته بود ، فرزند خود ، يعنى سلطان ولد ، را روانهء دمشق ساخت و شمس در سال 644 ه . ق . به دعوت او به قونيّه بازگشت . حضور او در قونيّه چندان نپائيد و سرانجام زير بار آزارها و مخالفت‌ها به سال 645 ه . ق . از قونيّه غائب گرديد و ديگر ردّ روشنى ازو يافت نشد . بنا بر يك قول ، شمس را - با موافقت يكى از پسران مولانا ، يعنى علاء الدّين ، كه چندان با شمس محبّت نداشت - بكشتند . پس از غيبت شمس 3 محور و مركز شيفتگى مولانا و منبع الهام عرفانى او ، تا ده سال -