الفيض الكاشاني
66
كليات فيض كاشانى ( كليات ملا محمد محسن فيض كاشانى ) ( ديوان فيض كاشانى )
شدم بهطورىكه از تقليد غير مستغنى گرديدم آنگاه باصفهان مراجعت كرده و از محضر شيخ بهاء الدين عاملى « 1 » استفاده كرده و از وى نيز اجازهء روايت حديث اخذ كردم از آن پس چون استطاعت حجّ داشتم براى انجام مناسك حج بحجاز مسافرت كردم در مكه بشرف ملاقات شيخ محمد بن حسن بن زين الدين عاملى « 2 » مشرف و از آن بزرگوار استفاده كردم و اجازه روايت حديث نيز گرفتم در اينجا از سانحهء بزرگى نام برده و آن قتل برادرش بدست دزدان طريق بوده و چنين گويد متأسفانه در مراجعت از مكه برادرم كه بسيار فاضل و در سن 18 سالگى باجتهاد رسيده بود در بين راه بدست دزدان عرب بقتل رسيد اين واقعه دلم را شكست و مرا سخت متأثر و محزون كرد زيرا علاوه بر برادرى ميان من و او مؤانست و مؤالفت بسيار بود . بعد از مراجعت از مكّه باز هم شهر به شهر گشتم و هرجا دانشمندى يافتم از او استفاده كردم تا اينكه در قم به خدمت صدر اهل عرفان و بدر فلك ايقان « يعنى ملا صدرا » آنكه در فنون علم باطن امام عصر و وحيد دهر بود مشرّف گشتم مقيم آستان وى شده و بيش از 8 سال به مجاهده نفس و رياضيات مشغول تا در علوم باطن نيز بصيرت حاصل گشت و در آخرالامر بشرف مصاهرت وى نائل و دختر او را در نكاح خويش آوردم ، در اين هنگام از ملا صدرا تقاضاى مراجعت بشيراز شد و او اين دعوت را پذيرفت و به همراه استاد بشيراز رفتم و نزديك به دو سال در آنجا اقامت كردم و از آن پس بكاشان مراجعت و بامر تدريس و نشر علم و تبليغ دينى و تأليف و تصنيف مشغول شدم و گاه در زاويه قريه « قمصر » با جمعى از خواص اصحاب در اقامهء نماز جمعه و عبادات و گاه در وسط بلد « شهر كاشان » به آن وظيفه دينى مقدم بودم چون در ميان عالمان غير از من معتقد بوجوب عينى نماز جمعه نبود تا اينكه شاه صفى « 1038 - 1052 ه . ق . » مرا باصفهان دعوت كرد ، در اكرام و اعزام و تبجيل من كوشيد و اصرار داشت كه در خدمت او باشيم از قبول خدمات دولتى عذر خواستم ، عذرم را پذيرفت و از آن پس فارغ البال مدتى مديد زيسته و بامر تدريس و تاليف و عبادت مشغول بودم « 3 » و با آنچه مىرسيد قانع بوده و
--> ( 1 ) - وفات شيخ بهاء الدين 12 شوال سال 1030 ه . ق . ( 2 ) - وفات شيخ محمد در مكّه دهم ذىالقعده سال 1030 ه . ق . ( 3 ) - در پاورقى شارح فقيد استاد چنين مرقوم داشتهاند : شاه صفى دو سفر بكاشان كرده كه اولى به سال